Η λογοτεχνία ως υπονομευτής της κάθε εξουσίας

Κριστίνα Μοράλες (Cristina Morales, 1985) «Κείμενο για όλους«, εκδόσεις Opera, μετάφραση Μαρία Μπεζαντάκου

Σ’ αυτούς τους χαοτικούς καιρούς που ζούμε, με την ελευθερία του λόγου επί της ουσίας να δοκιμάζεται και να διακυβεύεται ίσως και πιο πολύ από οτιδήποτε, παρά τη φαινομενική πληθώρα μέσων έκφρασης, η ελπίδα έρχεται απ’ αυτούς όχι που δεν έχουν να χάσουν τίποτα, αλλά από αυτούς που ίσως και να κερδίσουν το μέλλον τους, τουλάχιστον το προσπαθούν. Δηλαδή τους νέους.

Από τη Γρανάδα λοιπόν μια συγγραφέας που έχει γεννηθεί το 1985, επιχειρεί μέσα από τον αποσπασματικό λόγο -ίδιον της εποχής- να στήσει μια αφήγηση. Όχι φτηνά και εύκολα παρηγορητική, αλλά σκληρή, δύσκολη, ιδιότροπη, γροθιά στο στομάχι, σαρωτική, βλάσφημη κάποιες φορές, σίγουρα διαλυτική της όποιας πολιτικής ορθότητας, υιοθετώντας ένα συνειρμικό εφέ μιας πολύ καλά οργανωμένης γραφής όμως. Πρόκειται για το «Κείμενο για όλους» της Κριστίνα Μοράλες, σε μετάφραση της Μαρίας Μπεζαντάκου που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Opera. Είναι ένα κείμενο αιρετικό, θυμωμένο, βαθιά πολιτικό, οργισμένο, ξερνάει πίσω την όποια καταπίεση. «Θα μπορούσα να σας πω πως ο μπασταρδισμός είναι η ιδεολογία μας». Επιτίθεται σε όλα τα συστήματα. «Εγώ λέω ότι η αλλοτρίωση είναι η ταύτιση των επιθυμιών και των συμφερόντων μας με τις επιθυμίες και τα συμφέροντα της εξουσίας».

Εάν ο Χένρυ Μίλλερ και η Αναΐς Νιν τον περασμένο αιώνα, παιδιά του Μεσοπολέμου, βούτηξαν μέσα στην απροκάλυπτη γραφή για τη σεξουαλικότητα, ανοίγοντας τον δρόμο για τη σεξουαλική απελευθέρωση, τώρα εδώ έρχεται η Κριστίνα Μοράλες λες για να εκπληρώσει ασυνείδητα, να επιβεβαιώσει την πεποίθηση της Νιν, «Τα συστήματα είναι φθαρτά, έτσι νιώθω, πως οι μεγάλες αλλαγές θα προέλθουν από μεγάλη συλλογική αλλαγή στις ανθρώπινες συνειδήσεις».

Σύγχρονα «Σταφύλια της Οργής» στον… Τροπικό της σημερινή αδικίας. Ποιοι θα μιλήσουν για το περιθώριο; Τους απόκληρους; Τους «σημαδεμένους»; Τους ξεχασμένους; Μα, οι ίδιοι. Η φωνή δίνεται σ’ αυτούς, τους ανίσχυρους, τους «ξεγραμμένους». Και η φωνή είναι ωμή και βίαιη και κυνική σαν την κοινωνία που τους πετάει απέξω πότε κυριολεκτικά πότε με το «ένδυμα» ξεροκόμματων προστασίας και φροντίδας. Επί τον τύπον των ήλων η Μοράλες ειρωνεύεται τις καταλήψεις, τις ελευθεριακές δράσεις, τις δομές ημιαυτόνομης διαβίωσης, δεν αφήνει τίποτα όρθιο. «Ο λόγος για τον οποίο ο ψαχουλευτής των κάδων, όπως και ο κλέφτης που φεύγει από το μπαρ χωρίς να πληρώσει, αξίζουν σεβασμό και θαυμασμό… γιατί δεν συνεργούν στη συντήρηση των πληγών αυτής της πόλης…»

Πολυβραβευμένο το βιβλίο της Μοράλες, αν μη τι άλλο έντιμο, δίνει φωνή σ’ αυτούς που δεν έχουν. Και σε κάνει να αναλογιστείς το πιο βαθύ και σκοτεινό και κρυμμένο: Εσύ έχεις φωνή;

Advertisement