16 χρόνια Χριστούγεννα στο Γκάζι

Δρόμοι Ζωής -Bazaar 2017

Στις 16 και 17 Δεκεμβρίου 2017, στο Γκάζι, πραγματοποιείται για δέκατη έκτη χρονιά το Χριστουγεννιάτικο Bazaar της εθελοντικής οργάνωσης «Δρόμοι Ζωής».Το 87ο Δημοτικό Σχολείο Αθηνών (Ορφέως 58,  118  54, Σταθμός Μετρό «Κεραμεικός», έξοδος Κων/πόλεως) φιλοξενεί για ακόμη μια φορά την εκδήλωση.

Το Bazaar, θεσμός πλέον για τους εθελοντές και τους φίλους μας, αποτελεί τη μοναδική χρηματοδοτική πηγή της Οργάνωσης και εξασφαλίζει την ετήσια λειτουργία του Κέντρου Επικοινωνίας των Δρόμων Ζωής (Γαργηττίων 12, Γκάζι) που ασχολείται εδώ και 21 χρόνια με τη στήριξη ων παιδιών και οικογενειών που αντιμετωπίζουν συνθήκες αποκλεισμού και ανέχειας στον Κεραμεικό, το Γκάζι, το Βοτανικό, το Μεταξουργείο. Ένα Bazaar «Γιορτή» για τους εθελοντές, τα παιδιά του Κέντρου και τους επισκέπτες, δίνει την ευκαιρία για χριστουγεννιάτικες αγορές, καλαίσθητες και ποιοτικές, με έμφαση στον γαστρονομικό του χαρακτήρα. Οι εθελοντές εργάζονται όλο το χρόνο για τα κοσμήματα, τα πλεκτά, τα αξεσουάρ, τα γλυκίσματα, τα λικέρ και όλες τις ξεχωριστές σπιτικές παρασκευές που προσφέρονται σε συσκευασία δώρου για τα Χριστούγεννα. Το μπαρ του μπαζάρ αποτελεί σημείο συνάντησης των επισκεπτών που ανανεώνουν ετησίως το ραντεβού τους για να γιορτάσουν με αλμυρές και γλυκές γεύσεις, εδέσματα ελληνικής, ανατολίτικης, ιταλικής, μεξικάνικης κι εν γένει έθνικ κουζίνας, καφέ, τσάι, ζεστό κρασί, με ιδιαίτερα χαμηλό κόστος.

Προσεγμένα αντικείμενα από «δεύτερο χέρι» διατίθενται  σε πολύ προσιτές τιμές. Το «Μικρό βιβλιοπωλείο» μας, ευκαιρία για βιβλιόφιλους να ανακαλύψουν πολύτιμους θησαυρούς από μεταχειρισμένα βιβλία κάθε γούστου.

Στο πλαίσιο του Bazaar, και τις δυο ημέρες διοργανώνονται για τους μικρούς επισκέπτες μας, στον πρώτο όροφο του Σχολείου, πολλές παράλληλες εκδηλώσεις, δωρεάν.  Το «Εργαστήρι των Ξωτικών» με εργαστήρια και δημιουργική απασχόληση, Παράσταση Καραγκιόζη το Σάββατο 6.00-7.00μ.μ., Θεατρική παράσταση από τα παιδιά των Δρόμων Ζωής την Κυριακή 1.00-2.00μ.μ. .

(Επικοινωνία με δημοσιογράφους: Γιώργος Γάγγας 6974 550649)

Bazaar info:
Ωράριο: Σάββατο 16 Δεκεμβρίου: 10:00-22:00,
Κυριακή 17 Δεκεμβρίου: 10:00-20:00

Για περισσότερες πληροφορίες για την εθελοντική δράση των Δρόμων Ζωής:

www.dromoi-zois.gr 
www.facebook.com/dromoizois
twitter.com/dromoizois

Για περισσότερες πληροφορίες για το bazaar και τις παράλληλες εκδηλώσεις:

www.bazaar-dromoizois.gr,
https://www.bazaar-dromoizois.gr/παράλληλες-εκδηλώσεις/

Κατεβάστε το Δελτίο Τύπου (.doc)
Advertisements

Δρόμοι Ζωής- Χριστουγεννιάτικο Μπαζάρ 2017

Τα φωτεινά πνεύματα δουλεύουν ακατάπαυστα για να νιώσουμε λίγο καλύτερες κι ομορφότερες γιορτές, με ζεστασιά, αγάπη, γεμάτη την ψυχή μας.
Ακολουθείστε τους για να γλυκαθείτε, σαν κέρασμα πορφυρό σε κρυστάλλινο πιατάκι με δροσερό νερό και σεμενδάκι δαντελένιο ολόλευκο.

http://www.bazaar-dromoizois.gr/

 

Προσδοκία ανά(σ)τασης

Είναι φρέσκοι, πολύ νέοι -μόλις στα είκοσι κάτι τους-, κοιτούν τον κόσμο γύρω τους ως ποιητές και τον τραγουδούν. Προβληματισμένοι για την κοινωνία, με ειρωνεία, μαύρο χιούμορ, ευαισθησία, αναμενόμενη αντιδραστικότητα που παρακάτω ελπίζω θα μετουσιωθεί σε δημιουργία, με μουσική που σε παρασέρνει, στίχους που σου δείχνουν τι συμβαίνει γύρω και πώς το λαμβάνουν οι δέκτες με τεταμένες τις πιο λεπτοφυείς κεραίες τους. Συναίσθημα, θυμικό, ενορχηστρωμένα με νότες. Κάποτε πικροί -από κούνια-, μελαγχολικοί αλλά όχι «νεκροί» όπως ισχυρίζεται το όνομά τους. Ωραίοι -της ώρας κατάλληλοι δηλαδή γι’ αυτό που ζούμε τώρα και ικανοί να το αφηγηθούν- τύποι που αγάπησα πολύ το βαλσάκι τους, κρατάει άλλωστε σκυτάλη από τη τρυφεράδα του Λοϊζου και μας τη φέρνει στο σήμερα. Η ταυτότητά τους; Νομίζω είναι η δυνατότητα να πουν ιστορίες, μικρές ανθρώπινες, γι’ αυτό πολύ μεγάλες, «Εξαιρετικά Χημικά Άσματα», άλλωστε τιτλοφορείται ο δίσκος τους. Η οπτική τους είναι πολύτιμη: πίσω από το τζάμι σε ένα λεωφορείο της γραμμής, βλέποντας τον Ξένο, τον Άλλον. Είναι οι «Νεκροί από Κούνια». Μέσα στην αλήθεια τους και τα ψυχικά μουσικά τους τοπία κρύβεται ένας σπόρος προσδοκίας ανά(σ)τασης και αναγέννησης μακάρι να ανθίσει. Ακούστε τους.

«Το βαλς του 790»

Το «θεώρημα» της Αντέλ

Η ζωή του αξεπέραστου επιστήμονα Κουρτ Γκέντελ μέσα από τα μάτια της γυναίκας του

 

ΓΙΑΝΙΚ ΓΚΡΑΝΕΚ

Η ΘΕΑ ΤΩΝ ΜΙΚΡΩΝ ΘΡΙΑΜΒΩΝ

Μτφρ.: Τεύκρος Μιχαηλίδης

Εκδόσεις Αλεξάνδρεια

Σελ. 456

 

 

Είναι ένα βιβλίο που σου χαράζει ένα πλαγιαστό οχτάρι στην καρδιά, το άπειρο με όλους τους συμβολισμούς του. Καταφεύγει στα ανώτερα μαθηματικά, στη φυσική από θεωρία της σχετικότητας και πάνω, στη φιλοσοφία, μα, κυρίως ανασκάπτει την ψυχή. Ένα μυθιστόρημα πλούσιο, απολαυστικό. «Η θεά των μικρών θριάμβων» της Γιανίκ Γκρανέκ, σε μετάφραση Τεύκρου Μιχαηλίδη, που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Αλεξάνδρεια. Ο Κουρτ Γκέντελ, πολύ φίλος του Άλμπερτ Αϊνστάιν, έφευγαν μαζί από το Πρίνστον για τους παροιμιώδεις περιπάτους τους στα τελευταία χρόνια της ζωής του δεύτερου.

Η ζωή του μεγάλου αυστριακού μαθηματικού μέσα από το πρίσμα της μυθοπλασίας και φυσικά τη ματιά της γυναίκα του, Αντέλ, μιας χορεύτριας από τη Βιέννη που του αφιέρωσε τη ζωή της. «Τα μαθηματικά δεν τον τρέλαναν· έσωσαν τον άνδρα μου από τον εαυτό του και μετά τον σκότωσαν». Με ειρωνεία, χιούμορ, σαρκασμό, άλλοτε γλυκύτητα κι άλλοτε πίκρα η γυναίκα αυτή χαρτογραφεί την ψυχική δυστοπία μιας διανοητικής ιδιοφυίας. Το τίμημα για έναν άνθρωπο που σημάδεψε την επιστήμη του 20ου αιώνα. Τα περίφημα θεωρήματά του απέναντι στο διαχρονικό «θεώρημα» της Αντέλ: δεν αποδυναμώνεται ποτέ και ισχύει πάντα το να λες σε μια γυναίκα πόσο όμορφα είναι τα μαλλιά της και σε έναν άνδρα πόσο δυνατός είναι… Η κοινή λογική απέναντι στη μεγάλη Λογική και τον ισχυρό θεμελιωτή της. Εκλαϊκευμένη η ουσία της εργασίας του Γκέντελ λέει ότι «ένα σύστημα δεν είναι σε θέση να κατανοήσει τον εαυτό του. Είναι πολύ δύσκολο να αυτοαναλυθείς. Δεν μπορείς να δεις τον εαυτό σου παρά μόνο μέσα από τη ματιά των άλλων». Κάτι που απέδειξε ο Γκέντελ, τι τραγική ειρωνεία, με την ίδια του τη ζωή και το θάνατο. Το βιβλίο κατέκτησε το Βραβείο των Βιβλιοπωλών στη Γαλλία και πραγματικά απορροφά τον αναγνώστη.

Η Γιανίκ Γκρανέκ, αν και είναι μόλις το πρώτο της μυθιστόρημα, γεννημένη το 1969 στη Γαλλία, κατορθώνει να αναπλάσει υποδειγματικά τη ζωή του Μεσοπολέμου στη Βιέννη, στη συνέχεια τη ναζιστική απειλή που έπεσε πάνω από την Ευρώπη κι ύστερα τη διαφυγή του ζεύγους στην Αμερική, διασχίζοντας την Ανατολή με τον Υπερσιβηρικό Σιδηρόδρομο. Η μεταπολεμική Νέα Γη, το «ασφαλές» καταφύγιο του Πανεπιστημίου Πρίνστον και φυσικά η σύγχρονη ματιά των αρχών της δεκαετίας του ’80 στην αμερικανική ακαδημαϊκή κοινότητα, η κριτική της θεώρηση μέσα από την άλλη ηρωίδα, την Άννα Ροθ, μια καλοσπουδαγμένη αρχειοθέτρια που αποστέλλεται από το Ινστιτούτο Προχωρημένων Μελετών στο γηροκομείο που ζει η χήρα του Κουρτ Γκέντελ για να εξασφαλίσει το αρχείο του. Κι έτσι αρχίζει να πέφτει φως σ’ αυτή την ερμητική προσωπικότητα μέσα από τη σχέση των δύο γυναικών που αφηγούνται τη ζωή τους γύρω από τον παράξενο και ιδιότυπο αυτό άξονα, τον Κουρτ Γκέντελ. «Συγύριζα τα πάντα για να εμποδίσω αυτή την καταραμένη εντροπία να τα καταπιεί όλα. Ίδια δεν είναι η μοίρα όλων των γυναικών; Σαλπάρουν, είτε από έρωτα είτε από ανάγκη για ασφάλεια, και τελικά καταλήγουν να κρατάνε με τα ίδια τους τα χέρια αυτόν που υποτίθεται πως θα ήταν ο βράχος τους. Αυτό το πεπρωμένο έχουμε όλες; Αυτούς τους αδελφούς, πατεράδες, εραστές, φίλους, είμαστε εδώ για να σώζουμε; Μήπως γι’ αυτόν τον αλλόκοτο σκοπό μας έδωσε ο θεός στήθη και γοφούς; Είμαστε απλώς σωσίβια; Και τι μας απομένει όταν πια δεν έχουμε κανέναν να σώσουμε; Να τακτοποιήσουμε τις αναμνήσεις».

Η θρυλική επιστημονική μορφή του από τη μία κι από την άλλη, ένας κοινό θνητός που κύλησε στα μαρτύρια της παράνοιας, ταλαιπωρήθηκε από νευρική ανορεξία και διαταραχή προσωπικότητας και κατέληξε δέσμιος της ψυχικής του νόσου, όταν ο «βράχος» του, η Αντέλ, δεν κατόρθωσε να τον κρατήσει γερά δεμένο στη γη, στους ανθρώπους, στην ίδια του τη φύση, στην τροφή. Μια γυναίκα αντιμέτωπη με τη μεγάλη της επιλογή: να αγαπήσει μέχρι τέλους αυτόν τον άντρα, να του αφιερώσει την καθημερινότητά της κυριολεκτικά, να αποφασίσει να ταυτίσει τον εαυτόν της, τη δική της ζωή, με έναν άνθρωπο που ζούσε τόσο πολύ μέσα στο μυαλό του, κι εκείνη σχεδόν έγινε φορέας του σώματός του, των αισθημάτων του, των αισθήσεών του, της απόλαυσης που εντέλει αρνήθηκε και που κανείς δεν θα μάθει πώς ποτέ βίωσε. Ο έρωτας, η τρέλα, η λογική, η ζωή και ο θάνατος, ο πόλεμος και η ειρήνευση, η συμφιλίωση με ό,τι είναι ο καθένας: η μεγάλη συνεχής διακύβευση στην πορεία ενός ανθρώπου.

Ρίζες στη ζωή της περιπλάνησης

Μια αφήγηση συμφιλίωσης μέσα από δύο πολέμους και τρεις ηπείρους

 

ΜΙΡΙΑΜ ΦΡΑΝΚ

ΕΞΟΡΙΣΤΗ ΣΕ ΤΡΕΙΣ ΗΠΕΙΡΟΥΣ       

Μετάφραση: Καρίνα Λάμψα

Εκδόσεις Καπόν

Σελ. 352

 

Στα καραβάνια των προσφύγων του 21ου αιώνα, στις κοινότητες των εκπατρισμένων, στις μοναχικές πορείες των εκδιωγμένων σκέφτομαι πάντα αυτόν τον αφανή, τον σχεδόν αόρατο παρατηρητή του κόσμου του, συνήθως ένα μικρό παιδί, που ρουφάει όσα του συμβαίνουν και μια μέρα θα γίνει εκείνος που θα αφηγηθεί την Ιστορία όλων, μέσα από τη δική του μικρή ιστορία. Σκέφτομαι πώς θα είναι τα δικά του λόγια, σε ποια γλώσσα, τι θα λένε, πώς θα βλέπουν τα μάτια του μέσα από τις δικές μας λέξεις. Περιμένω τη λογοτεχνία που θα ξεπηδήσει από όλα εκείνα τα παιδιά που έχουν εισρεύσει στην Ελλάδα, στην Ευρώπη, οπουδήποτε στον κόσμο από άλλα μέρη, με άλλες γλώσσες, άλλες αποσκευές ψυχικές και πολιτισμικές, άλλα συναισθηματικά φορτία και εσωτερικές φορτίσεις.

Μια τέτοια μικρούλα, λοιπόν, ανοίγει τη ροή της δικής της ατομικής οδύσσειας, τόσο βαθιά συνυφασμένης με τις παγκόσμιες εξελίξεις, και σε ένα κείμενο μαρτυρία μεν, αλλά με ζωντάνια κι απόλαυση λογοτεχνίας για τον αναγνώστη, ξεδιπλώνει την περιπετειώδη ζωή της. Η Μίριαμ Φρανκ που είχε την τύχη να επιζήσει από το Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο –σε αντίθεση με τη συνονόματή της Άννα. Αφηγείται τη ζωή της, «Εξόριστη σε τρεις ηπείρους- Ιστορίες μιας νομαδικής ζωής», ένα βιβλίο μεταφρασμένο από την Καρίνα Λάμψα που κυκλοφορεί στα ελληνικά από τις εκδόσεις Καπόν. Βαρκελώνη, Μασσαλία, Καζαμπλάνκα, Μεξικό, Νέα Ζηλανδία, Αγγλία, Ιταλία, με τόσες πολλές διαδρομές και σταθμούς και ανθρώπους. Ο βίος μιας γυναίκας, με τις πάμπολλες διαστάσεις της φύσης της, απλώνεται μπροστά μας για να μας πει ένα τραγούδι για την ίδια τη ζωή, την αξία της, τη σημασία της, την ομορφιά της, τη λείανση του ανθρώπου μέσα από τα σκληρά, απροσδόκητα κύματα της πορείας του.  Και φυσικά για την τόλμη, τη δύναμη, την επιμονή, την αντοχή, τη δυνατότητα. Τις άπειρες άδηλες πιθανότητες που διανοίγονται μπροστά στον καθένα.

Εβραία που γεννήθηκε στη Βαρκελώνη η Μίριαμ Φρανκ, από μητέρα Γερμανίδα και πατέρα πολιτογραφημένο αμερικανό που είχε αλλάξει το όνομά του, διέφυγε από την Ισπανία του Φράνκο, έζησε στη Γαλλία υπό το καθεστώς του Βισύ, και όταν ήταν πέντε χρονών με το πλοίο «Serpa Pinto» έφτασε μέσω Μασσαλίας και Καζαμπλάνκας στο Μεξικό. Κι αργότερα Νέα Ζηλανδία. Έχει γλιτώσει το Ολοκαύτωμα κι όταν αυτή η μικρούλα το συνειδητοποιεί σιγά σιγά, αποφασίζει να γίνει γιατρός. Και μετά Λονδίνο. Μια αναισθησιολόγος που θα παντρευτεί αργότερα τον γερμανό ζωγράφο Κόρτοκρακς που εκείνος με τη σειρά του θα στήσει και θα διδάξει σε ένα σχολείο στην Ιταλία. Σε αδρές γραμμές αυτή είναι η πραγματικότητα της Μίριαμ. Βαθιά ανθρώπινη, συγκινητική, προσωπική που ξεφυλλίζει τόσες πολλές σελίδες της σύγχρονης ιστορίας. «Κατάλαβα πως τελικά οι ρίζες μου δεν βρίσκονταν σε κάποια γεωγραφική τοποθεσία έξω απ’ τον εαυτό μου, αλλά μπλεγμένες στην ίδια μου τη φύση, ενσωματωμένες μέσα μου, σε όλη τη διαδρομή από το ξεκίνημά μου στη ζωή… Υπάρχει ένα κεντρικό σημείο σε μένα που αναδεύεται πάντα από την επίμονη μεγαλοπρέπεια των βουνών, μια ήρεμη λίμνη, μια ορμητική θάλασσα, τα ταραχώδη χρώματα του ήλιου που δύει ή τη σαγηνευτική φινέτσα ενός λουλουδιού, τους αγνούς ρυθμούς του Μπαχ και το θυελλώδες πάθος του Μπετόβεν, την ομορφιά στη γραμμή και τις αναλογίες μιας ετρουσκικής στεγασμένης εισόδου ή ενός ναού Μάγια».

Τραυματική φυγή

Όσο διάβαζα την αφήγησή της, δεν ήταν δυνατόν να μην περάσουν από το νου μου οι «Χαμένοι- Αναζητώντας έξι από τα έξι εκατομμύρια» (εκδ. Πόλις, σε μετάφραση Μαργαρίτας Ζαχαριάδου) του Daniel Mendelsohn. Μα, κυρίως ένα βιβλίο μιας άλλης γυναίκας που η περιπετειώδης φυγή της επίσης στην Αμερική για να σωθεί κι εκείνη από τη ναζιστική σφαγή, την έκανε ψυχαναλύτρια. Πρόκειται για την Kathleen Kelley-Lainé που στο βιβλίο της «Πήτερ Παν ή Το θλιμμένο παιδί» (εκδ. Άγρα, σε μετάφραση Βάνας Χατζάκη) ξεδιπλώνει την προσωπική της αφήγηση, λέγοντας μαζί την ιστορία του παραμυθένιου ήρωα καθώς και του δημιουργού του James M. Barrie. Εκεί η συγγραφέας παίρνει τον κάθε αναγνώστη από το χέρι και τον γυρνάει πίσω στη δική του παιδική ηλικία, φέρνει στο φως τυχόν δικές του τραυματικές φυγές ή έστω στα δικά του μάτια καθοριστικές για τη ζωή του και τον φέρνει γλυκά, ανθρώπινα, με χάρη, με συμπόνια, δίπλα στον ενήλικο εαυτό του, προκειμένου να τους συμφιλιώσει. Όπως λέει και η Μίριαμ Φρανκ, το αμετάβλητο, σταθερό κέντρο της συνυφαίνεται -στο απόσταγμα όλης της ροής της ζωής της- με το εφήμερο του εαυτού της. Κι εκείνες οι στιγμές της συμφιλίωσης που αναπόφευκτα σε οδηγεί σ’ αυτές και η δυναμική της λειτουργίας της αφήγησης, της ολόδικής σου κάθε φορά αφήγησης, είναι πολύτιμες.

«Ο λογάριθμος του e»

Η Ελένη Μαϊστρέλλη έχει γεννηθεί το 1980 και έχει σπουδάσει Μαθηματικά. Ζωγραφίζει την τελευταία πενταετία συστηματικά. Ανακαλύπτοντας τις εικόνες της, μαγεύτηκα. Μια απλότητα και χάρη, μια βαθιά ανθρωπιά. Κι οι φιγούρες των ανθρώπων που χρωματίζει, καρφώνονται στην καρδιά και τους κουβαλάς μαζί σου σαν να είναι μυθιστορηματικοί ήρωες. Έχουν να σου πουν μια ιστορία, δική τους και δική σου. Δεν ξέρω εάν είναι ναϊφ τέχνη, πάντως δεν είναι καθόλου αφελής. Τρυπά το περίβλημα του συνειδητού κόσμου και εισχωρεί βαθιά σε διασυνδέσεις άγνωρες της σκέψης και της ψυχής. Κι αναδύονται κόσμοι που δεν είχες υποψιαστεί, από τον άντρα που κάθεται απέναντί σου στο βαγόνι του τρένου, αλλά μοιάζει με φιγούρα από σούφικο τεκέ, από τη γυναίκα του κάτω πατώματος που τη βλέπεις να απλώνει νοερά την τράπουλα με τις κάρτες του ασυνείδητου σου, από το κορίτσι στην Αφρική με τις αράχνες της που σου θυμίζει εκείνη την αράχνη του Νταλί, από τη γιαγιά που μοιάζει γιαγιά όλου του κόσμου, μπροστά στη μπουγάδα της, λευκό μαντηλάκι ειρήνευσης.

Οι άνθρωποι της Ελένης Μαϊστρέλλη είναι αυτοί που κυκλοφορούν και ζουν δίπλα σου, αυτοί που αναπνέουν κοντά σου, αυτοί που αποφεύγουν ή καρφώνονται στο βλέμμα σου. Τους δίνει φωνή, υπόσταση, μια νέα ύπαρξη πάνω σε ξύλο και καμβά με χρώματα. Η φρεσκάδα της ματιάς της, η προσωπική της οπτική γωνία σε κεντρίζουν. Αυτό που την ενδιαφέρει, είναι οι αντιθέσεις, οι αντιφάσεις της ζωής. Και, ω του θαύματος, τις συμφιλιώνει με τα πινέλα της, γράφοντας ένα λογάριθμο ανθρωπινότητας, όπως είναι και η υπογραφή της, lne. Η ζωή όπως είναι, με μαθηματική τάξη μέσα στην αταξία της, να μας σκάει ένα χαμόγελο ειρωνικά με βλέμμα που λάμπει.

Πέντε χρόνια «Μοιραζόμαστε»

Πέντε χρόνια «Μοιραζόμαστε»

Πέντε χρόνια «Μοιραζόμαστε»

Με αρώματα μοσχοκάρυδου, κανέλας, γαρύφαλλου, με πιπέρια, κόκκινες σάλτσες, γλυκόξινες και πικάντικες, με πίτες, πιλάφια και σαλάτες, ιδιαίτερα γλυκά, κάθε λογής εδέσματα και εκλεκτές γεύσεις από την Πόλη, την Ανατολή αλλά και από τις κουζίνες του κόσμου, από Μεξικό και Ινδία μέχρι Κίνα, και φυσικά μεσογειακή κουζίνα, οι «Δρόμοι Ζωής» υποδέχονται το φθινόπωρο.

Στις 16 Σεπτεμβρίου, στις 9.00 το βράδυ, ανοίγουν οι πύλες του Κέντρου μας,Γαργηττίων 12 στο Γκάζι, σε μια γιορτή αφθονίας, κεφιού, καλής διάθεσης και κυρίως επιθυμίας να μοιραστούμε μεταξύ μας και να υποστηρίξουμε οικονομικά τη λειτουργία της αμιγώς εθελοντικής οργάνωσης και για τη σχολική χρονιά που μόλις άρχισε. Η είσοδος για το πλούσιο γεύμα κοστίζει 10 ευρώ και για τους φοιτητές 5 ευρώ, μαζί με τα ποτά. Σας υποδεχόμαστε στην αυλή με μουσική, χαμόγελο και κυρίως την ανάγκη να ζεστάνουμε και να ανοίξουμε την καρδιά μας στον διπλανό.

INFO

ΜΟΙΡΑΖΟΜΑΣΤΕ

Σάββατο 16 Σεπτεμβρίου, 9.00μ.μ.
Γαργηττίων 12, Γκάζι
Είσοδος με ποτό 10€, για φοιτητές 5€

Για περισσότερες πληροφορίες για την εθελοντική δράση των Δρόμων Ζωής

Η φλεγόμενη βάτος της λογοτεχνίας

«Η φλεγόμενη βάτος της λογοτεχνίας»

ΜΑΡΓΚΕΡΙΤ ΝΤΙΡΑΣ
Ο εραστής
μτφρ.: Εφη Κορομηλά
εκδ. Μεταίχμιο, σελ. 132

Γράφοντας
μτφρ.: Χρύσα Τσαμαδού
εκδ. Εξάντας, σελ. 142

ΛΟΡ ΑΝΤΛΕΡ
Ζωή σαν μυθιστόρημα
μτφρ.: Μαρία Κράλλη
εκδ. Ηλέκτρα, σελ. 736

Το πρώτο της βιβλίο αρνήθηκε να το εκδώσει ο Gallimard. Το έργο που την έκανε διάσημη διεθνώς, την καθιέρωσε και την απογείωσε, που της έφερε στα χείλη την αναγνώριση και που πια θα ένιωθε ενοχλημένη κι απ’ αυτό, δεν ήρθε πριν από τα 70 της χρόνια, παρά την ενεργή της παρουσία, την πολυτάραχη ζωή της, την αφοσίωσή της στη γραφή. Παρακινημένη από μια μακρινή επίγευση του «Εραστή» της που έχει ξεπεράσει το ενάμιση εκατομμύριο αντίτυπα κι έγινε ταινία το 1992 από τον Ζαν-Ζακ Ανό, ξεκίνησα να γράψω ένα κείμενο για τον εξωτισμό και τον αισθησιασμό ελέω θέρους, όμως η πολυσύνθετη συγγραφική φιγούρα της το κατάπιε και με περιγέλασε.

Δεν ήταν ποτέ εύκολη υπόθεση. Η Μαργκερίτ Ντιράς. Δεν μπήκε σε κανένα καλούπι. Το περιβόητο «Ζω για να τη διηγούμαι» του Μάρκες αυτή το διέστρεψε σε ένα δικό της «ζω και επειδή γράφω». Οπως καταθέτει η ίδια στο «Γράφοντας» (εκδ. Εξάντας, μτφρ. Χρύσα Τσαμαδού, 1996), «Η γραφή ήταν το μοναδικό πράγμα που γέμιζε τη ζωή μου και τη γοήτευε. Το έκανα. Η γραφή δεν μ’ εγκατέλειψε ποτέ». Είχε δίκιο. Επειτα από 21 χρόνια από τον θάνατό της, οι λέξεις της είναι ζωντανές, παρούσες, φλεγόμενες.

Ερωτας και γοητεία

Κι έτσι, το 1984, το κορίτσι που είχε γεννηθεί σε ένα χωριό της Ινδοκίνας λίγες εβδομάδες πριν από την έναρξη του Α΄ Παγκοσμίου Πολέμου, με το πραγματικό όνομα Marguerite Germaine Marie Donnadieu, θα γυρίσει καμιά εξηνταριά χρόνια πίσω, στην εφηβεία της, για να πει μια ιστορία που θα εξάψει το αναγνωστικό ενδιαφέρον. Οχι εύκολη ιστορία. «Ο εραστής» που κυκλοφορεί πάλι από το Μεταίχμιο –μετά την πρώτη έκδοση το 2011 από τον Εξάντα– σε μετάφραση Εφης Κορομηλά και με πρόλογο της Χριστίνας Ντουνιά.

Η πραγματική ερωτική σχέση της δεκαπεντάχρονης τότε Μαργκερίτ με έναν πολύ πλούσιο Κινέζο έγινε το υλικό του θρυλικού της βιβλίου. Ενα κορίτσι, με ένα μεταξένιο λιωμένο φουστάνι, στο χρώμα της αιθάλης, μια δερμάτινη αντρική ζώνη στη μέση, ένα ζευγάρι φορεμένα λαμέ ψηλοτάκουνα, βραδινά σανδάλια κι ένα επίσης αντρικό καπέλο, τριανταφυλλί, μαλακό, με μεγάλο μπορ, με μαύρη φαρδιά κορδέλα. Η φιγούρα της στη γέφυρα ενός ποταμόπλοιου να ανεμίζει. Κι ο κατά δεκαπέντε χρόνια μεγαλύτερός της άντρας με τη μαύρη λιμουζίνα που θα την ποθήσει.

Κι όμως, μέσα από τις σελίδες του βιβλίου θα διυλίσει όλη της τη ζωή, την οικογενειακή της ιστορία που είναι γραμμένη μέσα στο σκοτάδι και στο δράμα, τη θέση στη ζωή τής μητρικής αγάπης και του πόνου, της αδερφικής παρουσίας και εγκατάλειψης, της προδοσίας, του πατρικού θανάτου που συνέβη πολύ νωρίς. Ολα εκείνα που σημάδεψαν την πορεία της, μα, κυρίως που διαμόρφωσαν την τέχνη και τη γραφή της. Σε κείνη την αποικιακή Ινδοκίνα του Μεσοπολέμου, η Ντιράς βρίσκει το πρόσφορο έδαφος για να ανθίσει την υψηλή της λογοτεχνία, για να ασκήσει την πιο μεγάλη της γοητεία και τελικά δεν εκμαυλίζει απλώς έναν νεαρό εκατομμυριούχο, αλλά το παγκόσμιο αναγνωστικό κοινό, όταν το σώμα της δεν είναι εκείνο της ισχνής παιδούλας, αλλά το γερασμένο κορμί μιας γυναίκας που ταλαιπωρήθηκε από το ποτό και τις καταχρήσεις. Σε μια κινούμενη άμμο. Αυτή είναι η ατμόσφαιρα του «Εραστή». Αυτή είναι η μαγεία της λογοτεχνίας, να βάζει υποστρώματα που δεν τα υποψιάζεσαι και να αφαιρεί τα προφανή.

Η Λορ Αντλέρ, ιστορικός, κοινωνιολόγος, συγγραφέας και δημοσιογράφος και κυρίως με φιλικούς δεσμούς με την Ντιράς για τουλάχιστον δεκαπέντε χρόνια, το 1998 κέρδισε το βραβείο «Femina Essai» για τη βιογραφία της Μαργκερίτ, με τίτλο «Ζωή σαν μυθιστόρημα» (εκδόσεις Ηλέκτρα, μτφρ. Μαρία Κράλλη, επιμέλεια Γιώργος Μπλάνας, β΄ έκδοση Οκτώβριος 2004). Η Αντλέρ, λοιπόν, περιγράφει εκείνη την περίοδο που η Ντιράς έγινε σταρ (δεν ήταν άλλωστε από όταν γεννήθηκε;), μετά και το κερδισμένο βραβείο Γκονκούρ. Μιλά για το εκδοτικό φαινόμενο, για τους βιβλιοπώλες να θυμούνται την εμμονή των πελατών τους να αγοράζουν πολλά αντίτυπα του «Εραστή», λες και υπήρχε έλλειψη… Ηταν η πρώτη φορά που το Newsweek αφιέρωσε μια ολόκληρη σελίδα του σε Γάλλο συγγραφέα.

Η συναλλαγή

Η Αντλέρ βάζει πιο βαθιά το νυστέρι στην ιστορία για να δώσει την εκδοχή που θεωρεί ότι η Ντιράς «διόρθωσε» μυθοπλαστικά προς το τέλος της ζωή της και να μας πει για τη βία από τον μεγάλο αδερφό και τη μάνα που στην ουσία έκαναν την οικονομική συναλλαγή με τον πλούσιο Κινέζο. Και με τα χρήματα γύρισαν πίσω στη Γαλλία. Επώδυνα πράγματα τόσο για ένα δεκαπεντάχρονο παιδί όσο και για τη λογοτεχνία μιας σταρ.
Εδώ, λοιπόν, στα μάτια όλων αποκαλύφθηκε η πληγή του καλλιτέχνη, η αδυναμία του, ίσως η ρωγμή εκείνη στα σκοτάδια της ψυχής που άφησε να μπει το φως και να τη μεταπλάσει σε κάτι άλλο, ας πούμε ένα λογοτεχνικό διαμάντι. Η αλχημεία της τέχνης που έφερε την Ντιράς να γίνει μια επαγγελματίας της εξομολόγησης, ικανή να αυτοβιογραφείται θολώνοντας τα νερά, σαν εκείνες τις υγρές εκτάσεις της Ανατολής που εξέθρεψαν το ταλέντο της. Η Ντιράς θα παίζει με τις αναμνήσεις της, με τη διαρκή μεταγραφή τους, θα αναμοχλεύει τα βαθιά στρώματα μέσα της.

«Είναι αλήθεια, υπάρχει η αθωότητα της ζωής. Μια αθωότητα που σε κάνει να κλαις… Αν δεν υπήρχαν πράγματα σαν αυτά, δεν θα υπήρχε γραφή… Αυτό σημαίνει γραφή. Είναι η αμαξοστοιχία που περνά πάνω απ’ το σώμα σας. Το διασχίζει» («γράφοντας», 1993).

Σταθμοί στο «ταξίδι» της

1914: Γέννηση κοντά στη Σαϊγκόν.
1918: Θάνατος του πατέρα της.
1918-1932: Εγκατάσταση της οικογένειάς της στο Σαντέκ. Η μητέρα της αγοράζει ένα κτήμα στην Καμπότζη. Η Ντιράς ζει ως οικότροφη στο λύκειο της Σαϊγκόν.
1932: Επιστροφή στη Γαλλία όπου θα σπουδάσει νομικά, μαθηματικά και πολιτικές επιστήμες.
1939: Παντρεύεται ον Ρομπέρ Αντέλμ.
1942: Πεθαίνει στη γέννα το παιδί της και ο μικρότερος αδελφός της.
1943: Γνωρίζει τον Φρανσουά Μιτεράν και γίνονται φίλοι.
1944: Ο άντρας της συλλαμβάνεται και ζει για ένα χρόνο σε στρατόπεδο εργασίας. Θα χωρίσουν το 1946. Γίνεται η ίδια μέλος το 1944 του Κομμουνιστικού Κόμματος το οποίο θα εγκαταλείψει αργότερα.
1947: Αποκτά τον γιο της Ζαν από τον Ντιονίς Μασκολό.
1968: Υπογράφει μανιφέστα και ζει από κοντά ενεργά το Μάη του ’68.
1980: Ο Γιαν Αντρέα εγκαθίσταται στο διαμέρισμά της, δεν θα την εγκαταλείψει μέχρι το τέλος της ζωής της το 1996. Εκείνος είναι μεγάλος της θαυμαστής, 28 ετών, ομοφυλόφιλος, κι εκείνη 66 ετών, όταν θα αρχίσουν να ζουν μαζί. Θα είναι ο τελευταίος της σύντροφος, επίσης συγγραφέας, ο οποίος έφυγε από τη ζωή το 2014.
1982: Κάνει θεραπεία αποτοξίνωσης λόγω του αλκοολισμού της.
1984: Ο «Εραστής» απογειώνει τη συγγραφική της καριέρα.

 

Ειρηνική επανάσταση με το σώμα

«Ειρηνική επανάσταση με το σώμα»

Τι μπορεί να είναι επαναστατικό στις μέρες μας; Πώς το σώμα γεφυρώνει τις διαφορές μας; Η σχέση της παράδοσης με τη σύγχρονη χορευτική γραφή μπορεί να διευκολύνει την ανάγκη επαναπροσδιορισμού ταυτοτήτων και εννοιών σε έναν κόσμο που μεταβάλλεται ραγδαία; Ερωτήματα τέτοιας φύσεως επιχειρεί να εγείρει η διοργάνωση του 23ου Διεθνούς Φεστιβάλ Χορού Καλαμάτας στο κοινό και στους θεατές που θα βρεθούν στην πόλη από τις 14 έως και τις 23 Ιουλίου.

Επιβεβαιώνοντας τον διεθνή χαρακτήρα του θεσμού, το πρόγραμμα φέτος περιλαμβάνει οκτώ ξένες και τέσσερις ελληνικές ομάδες σύγχρονου χορού, ένα σεμινάριο, τρία εργαστήρια, δύο masterclass και έξι ανοικτές παράλληλες διοργανώσεις, σε 24 συνολικά εκδηλώσεις, απλωμένες στις γωνιές της πόλης του ελληνικού νότου. Τα έργα των ξένων συμμετοχών παρουσιάζονται για πρώτη φορά.

Το στοίχημα φέτος για την κ. Κατερίνα Κασιούμη, καλλιτεχνική διευθύντρια του Φεστιβάλ, είναι να αναδειχθεί η επένδυση στον άνθρωπο, στην ομορφιά, στο θετικό. Νιώθοντας δικαιωμένη η ίδια από τις επιλογές και την έκβαση της περυσινής της θητείας και κρίνοντας απόλυτα επιτυχημένο το εγχείρημα –με τον κόσμο να συμμετέχει και να στηρίζει με την παρουσία του τον θεσμό– φέτος τονίζει την επιτακτική ανάγκη να δοθεί ένα αισιόδοξο μήνυμα. Αν και δεν είναι προφανής η «χρησιμότητα» της τέχνης, πρέπει να έχει όμως χώρο για όλους, να αγκαλιάζει τον καλλιτέχνη γιατί είναι αυτός που με τα διαχρονικά ερωτήματα που θέτει, μπορεί να εμπνέει τον θεατή, να τον συνδέει με τον εαυτό του και τους άλλους γύρω του.

Μου μιλά με μεγάλη αγάπη για τους χορευτές και τους χορογράφους, για τις ευαισθησίες τους, πόσο «φτερό στον άνεμο είναι», έχει βγει από το δικό τους κόσμο άλλωστε, αλλά διαθέτει η ίδια και μια άλλη πιο αρραγή και οργανωτική πλευρά που κρίνει απαραίτητη και σημαντική τη συνεργασία των φεστιβάλ μεταξύ τους, στήνοντας μια «ομπρέλα» προστασίας και φροντίδας για τους ίδιους τους καλλιτέχνες. Γι’ αυτή την απόλυτα επαγγελματική στάση που οφείλει να έχει ένας χορευτής, εξαίρει τη συμβολή της Ζουζούς Νικολούδη που το Φεστιβάλ φέτος τιμά τα 100 χρόνια από τη γέννησή της. Εξηγεί πώς αυτή η σπουδαία προσωπικότητα έθεσε ψηλά τον πήχυ για όλους, πόσο επαναστατική ήταν με τον τρόπο της στην εποχή της, δείχνοντας πάθος και αγάπη, καθαρή ματιά για τον χορό και τους νέους.

Η Κατερίνα Κασιούμη θυμάται με συγκίνηση πως ένα μήνα πριν από τον θάνατό της, η Ζουζού Νικολούδη –της οποίας απολάμβανε την αγάπη και την εμπιστοσύνη– πήγε να δει παράστασή της για να της πει τη γνώμη της, ενώ μου μιλά για τη σημασία των δασκάλων και της μαθητείας στον χορό· δακρύζει όταν φτάνει η κουβέντα στους σπάνιους δασκάλους της στο μπαλέτο, αλλά και στη Μαρία Χορς, υποστηρίζοντας ότι της δίδαξαν τον κώδικα της ζωής. Πώς οι σπουδαίοι δάσκαλοι διακρίνουν τον μαθητή που διαθέτει όχι τα εξωτερικά προσόντα, αλλά την ψυχή και το πνεύμα και τη δύναμη για να ασχοληθεί σοβαρά με την τέχνη του. Ενας χορευτής πρέπει να είναι και διανοούμενος, αλλά σε μια πολύ λεπτή ισορροπία, χωρίς να καταργεί το σώμα, λέει η ίδια.

Σε αυτό το πλαίσιο κινείται και το εκπαιδευτικό πρόγραμμα του θεσμού. Ενα από τα σεμινάρια είναι και «Οι επαναστατικοί χοροί της Ισιδώρας Ντάνκαν» που διεξάγουν οι Barbara Kane με τη Françoise Rageau και τη Σάντρα Βούλγαρη. Με θέρμη για το πνεύμα της Ντάνκαν μιλά η Barbara Kane, για την επίδραση της εμβληματικής αυτής φιγούρας στην κοινωνία, στον χορό, στη θέση της γυναίκας, στο ντύσιμο. Στο πώς άλλαξε το πρόσωπο του χορού η Ισιδώρα Ντάνκαν και το επέβαλε ως αποδεκτή μορφή τέχνης. Μια γυναίκα που άλλαξε τη ροή της χορευτικής τέχνης.
Οταν τη ρωτάω πώς μπορεί να εμπνεύσει πια τον σύγχρονο άνθρωπο, εστιάζει στην εντιμότητα και στην απλότητα του χορού της Ντάνκαν και τονίζει ότι δεν είναι μια εύκολη άποψη, η οπτική αυτή, ούτε για τον χορό αλλά ούτε και για τη ζωή την ίδια. Μου εξομολογείται ότι πέρυσι στην Καλαμάτα στο πλαίσιο εκδήλωσης των μαθητών, την πλησίασε μια γυναίκα και της είπε ότι εκείνο το απόγευμα ήταν ένα δώρο για εκείνη.
Η Barbara Kane πορεύεται με το ήθος που δίδαξε η Ισιδώρα Ντάνκαν και γι’ αυτό επιδιώκει να κρατά τον χορό ανοιχτό και προσβάσιμο σε όλους στην κοινωνία, χορευτές, παιδιά, ενήλικες, ανθρώπους που δεν έχουν την οικονομική δυνατότητα να παρακολουθήσουν μαθήματα χορού, ηλικιωμένους, ανθρώπους με αναπηρίες.

Γέφυρα με τον «Αλλον»

Μια ξεχωριστή, ιδιαίτερη περίπτωση είναι κι αυτή του Adi Boutrous. Ενας πολύ νέος άνθρωπος χορεύει, χορογραφεί και με το έργο του αφηγείται τη ζωή του ως Αραβα που ζει στην ισραηλινή κοινότητα του Τελ Αβίβ. Δεν τρέφει αυταπάτες ότι ο χορός μπορεί σε ευρύτερο πολιτικό επίπεδο να γεφυρώσει χάσματα, παραδέχεται ότι δυστυχώς ο χορός δεν έχει τη δύναμη να φέρει μια τέτοια μεγάλη αλλαγή, αλλά πιστεύοντας στο σώμα και στη δυναμική του, την ενέργειά του, βλέπει τη δυνατότητα να ξεπεραστεί ο φόβος για τον «Αλλον». Ο ίδιος εργάζεται ως ανεξάρτητος καλλιτέχνης, δεν λαμβάνει κρατικές ενισχύσεις ή επιχορήγηση και ο τρόπος του να δημιουργεί τις δουλειές του, να της χρηματοδοτεί, προκύπτει από τα καλέσματα των διεθνών φεστιβάλ ανά τον κόσμο. Στο Διεθνές Φεστιβάλ Χορού της Καλαμάτας συμμετέχει με το έργο του «It’s always here», σε μια ενιαία παράσταση με τον Andrea Costanzo Martini και το έργο του «Scarabeo, Angles and The Void», με τον σκαραβαίο του που συμβολίζει την αναγέννηση και τον κύκλο της ζωής, αλλά και που λεκτικά ονομάζεται έτσι το παιχνίδι scrabble στα ιταλικά.

«Στάση» σε έργα:

• «Rose-variation», 14 και15 Ιουλίου
• «Ανύποπτος χρόνος», 16 Ιουλίου
• «Αλάσκα», 17 Ιουλίου
• «Yama», 18 Ιουλίου
• «Απόγειος», 19 Ιουλίου
• «Romeo & Juliet / REBELLION & JOHANNESBURG», 21 Ιουλίου
• «Three Times Rebel», 22 και 23 Ιουλίου
• «One One One», 23 Ιουλίου

Πληροφορίες: http://www.kalamatadancefestival.gr/

Νέα ρότα για τον «Εξάντα»

Νέα ρότα για τον «Εξάντα»

Με πυρετώδεις ρυθμούς προχωρούν οι διαδικασίες αναγέννησης και ανανέωσης των εκδόσεων «Εξάντας». Δύο χρόνια σχεδόν μετά τον θάνατο, το 2015, της ιδρύτριάς τους, Μάγδας Κοτζιά, της ιστορικής αυτής προσωπικότητας των Γραμμάτων που μαζί με τη Νανά Καλλιανέση του Κέδρου και την Ιωάννα Χατζηνικολή των ομώνυμων εκδόσεων άφησαν ισχυρό αποτύπωμα στη σύγχρονη μεταπολεμική και μεταπολιτευτική εκδοτική δημιουργία.

Η εξαγορά ολοκληρώθηκε λίγο πριν από το Πάσχα του 2017. Οι εκδόσεις Μίλητος του Νίκου Χαϊδεμένου απέκτησαν το brandname και το απόθεμα των βιβλίων του «Εξάντα». Το στοίχημα και η πρόκληση τώρα είναι όχι μόνο να διατηρηθεί αξιοπρεπώς η αχλύς της αίγλης του «Εξάντα», το όνομά του, ως προς την ποιότητα και τα σημεία αναφοράς του, από το 1974 κι ύστερα που διαδραμάτισε τον δικό του ξεχωριστό ρόλο στα εκδοτικά πεπραγμένα της χώρας, αλλά και να δοθεί το στίγμα της νέας του πορείας, ο επαναπροσανατολισμός του, σε μια περίοδο εξαιρετικά δύσκολη και για τον χώρο του βιβλίου.

Επικεφαλής σε αυτό το εγχείρημα είναι η Μαρία Γυπαράκη, με σπουδές στη Γαλλία στην ιστορία, την αρχαιολογία και το θέατρο και παρουσία στη σκηνοθεσία σε έργα του λυρικού θεάτρου. Ισχυρό χαρτί στα χέρια του εκδοτικού είναι η αλησμόνητη για τους βιβλιόφιλους «Λευκή Σειρά» με τα κλασικά κείμενα του «Εξάντα».

Σύμβουλος για τη «Λευκή Σειρά» έχει αναλάβει ο Αγης Αθανασιάδης, συνιδιοκτήτης του βιβλιοπωλείου Booktalks στο Παλαιό Φάληρο. Προσεχώς αναμένονται, σύμφωνα με τους υπεύθυνους του εκδοτικού οίκου, οι πρώτες επανεκδόσεις της «Λευκής Σειράς» στα έργα των: Ντε Σαντ («120 μέρες των Σοδόμων»), Μπαλζάκ («Χαμένες ψευδαισθήσεις», «Η γεροντοκόρη», «Ο οίκος Νυσενζέν»), Ντίκενς («Ιστορία δύο πόλεων»), Σταντάλ («Το μοναστήρι της Πάρμας»), Φλομπέρ («Μαντάμ Μποβαρί»), Ουίλιαμ Θάκερεϊ (Το πανηγύρι της ματαιοδοξίας»), αλλά και η «Πάπισσα Ιωάννα» του Εμμανουήλ Ροΐδη, τα «Ποιήματα και πεζά» του Διονυσίου Σολωμού και «Τα ρόδινα ακρογιάλια» του Αλέξανδρου Παπαδιαμάντη.

Tο πρώτο νέο βιβλίο που σηματοδοτεί και το καινούργιο ξεκίνημα της «Λευκής Σειράς» είναι η έκδοση ενός μεταφραστικού άθλου διάρκειας είκοσι ετών και έργου ζωής από τον Ιωάννη Κοιλή: πρόκειται για το «Simplicius Simplicissimus», ένα μπαρόκ γερμανικό μυθιστόρημα του Hans Jacob Christoffel von Grimmelshausen. Σύμφωνα με τη Μαρία Γυπαράκη, θα κυκλοφορήσει και σε εκατό συλλεκτικά δερματόδετα αντίτυπα.

Εκτός «Λευκής Σειράς» ξανακυκλοφορούν από τα κλασικά έργα ο δίτομος «Δον Κιχώτης» του Θερβάντες, καθώς και «Οι περιπέτειες του Σέρλοκ Χολμς» και «Η επιστροφή του Σέρλοκ Χολμς» του Αρθουρ Κόναν Ντόιλ. Για την ερχόμενη χρονιά, αναμένεται ο «Ντέιβιντ Κόπερφιλντ» του Ντίκενς σε μετάφραση της Κλαίρης Παπαμιχαήλ, αλλά και η τετραλογία του Φορντ Μάντοξ Φορντ, «Parade’s end», σε μετάφραση της Αντωνίας Μπελίκα-Κουμπαρέλη.

Και νέα σειρά «Black Velvet»…

Μια νέα σειρά που προστίθεται στον νέο, «αναγεννημένο» Εξάντα είναι αυτή της νουάρ αστυνομικής λογοτεχνίας που θα φέρει το όνομα «Black Velvet» (Μαύρο Βελούδο) και θα εγκαινιαστεί με το βιβλίο του Γάλλου Emile Gaboriau «Η υπόθεση Λερούζ» σε μετάφραση του Γιώργου Ξεναρίου.

Η ίδια η Μαρία Γυπαράκη μεταφράζει και το αστυνομικό «Τεκίλα φραπέ» (Nadine Monfils) για τη σειρά της αστυνομικής λογοτεχνίας, ενώ μιλάει με πολλή φροντίδα για τα απομνημονεύματα της Μάρθα Γκράχαμ, που ετοιμάζονται για τη σειρά των βιβλίων Τέχνης σε μετάφραση της Παρασκευής Ματσούκα. Στον τομέα του δοκιμίου, θα κυκλοφορήσει επίσης «Ο Πούτιν από το Α ως το Ω» του Vladimir Fédorovski πάλι σε μετάφραση της Μαρίας Γυπαράκη.

Στόχος της διεύθυνσης του εκδοτικού οίκου, που προς το παρόν λειτουργεί στον Αγιο Δημήτριο, στην έδρα των εκδόσεων Μίλητος, είναι να δοθεί και η απαιτούμενη σημασία στα πανεπιστημιακά βιβλία, ενώ δεν φαίνεται να υπάρχει καμία πρόθεση για την ελληνική λογοτεχνία

Το σκανδιναβικό όνειρο θα ζει… πλέον στη Μαγιόρκα

«Το σκανδιναβικό όνειρο θα ζει… πλέον στη Μαγιόρκα»

Χάριν ευθυμίας, τον ρώτησα εάν ζούσε από τα βιβλία του, εάν θα άφηνε τη Σουηδία και την επιτυχημένη του καριέρα ως δικηγόρου, για να έρθει –ας πούμε– σε ένα ελληνικό νησί και να γράφει τα αστυνομικά του μυθιστορήματα. Γέλασε και απάντησε ότι ήδη εδώ και τέσσερις μήνες, παραιτήθηκε από τη δουλειά του, κατέθεσε τη νομική του ταυτότητα, και θα φύγει με τη γυναίκα του και τα τρία τους παιδιά για τη Μαγιόρκα. Εκεί θα αφιερωθεί στη γραφή, στα σενάρια για τηλεοπτικές σειρές και ταινίες, στα μυθιστορήματά του που ακροβατούν ανάμεσα στο θρίλερ και το μυστήριο.

Ο Γενς Λαπίντους, ένας από τους εκπροσώπους της έκρηξης της αστυνομικής λογοτεχνίας από τη σκανδιναβική χερσόνησο, ήρθε στην Ελλάδα, με αφορμή την έκδοση στα ελληνικά από το Μεταίχμιο του έργου του «Στοκχόλμη», σε μετάφραση από τα σουηδικά του Γρηγόρη Κονδύλη.

Ευγενής, εύστροφος, επικοινωνιακός, άνθρωπος του σήμερα –από τους προνομιούχους στη χώρα του, όπως δεν θα σταματήσει να τονίζει ο ίδιος με ειλικρίνεια–, προσγειωμένος στην τωρινή πραγματικότητα, ζει το όνειρο της απογείωσης της συγγραφικής του καριέρας, γνωρίζοντας τεράστια εμπορική επιτυχία. Αποδίδει την άνθηση αυτή –στην οποία ο ίδιος συμμετέχει ενεργά– στη διάσταση, την αντίφαση που υπάρχει ανάμεσα στις πολύ «ασφαλείς» κοινωνίες του ευρωπαϊκού Bορρά και της ύπαρξης τους εγκλήματος εντός τους, κάτι που δεν θα το δούμε στο Μεξικό ή στη Νότια Αφρική.

Εκεί, μέσα σ’ αυτή τη σύγκρουση της ασφάλειας και της νομιμότητας με την παραβατικότητα και το έγκλημα, βρίσκει χώρο να αναπτυχθεί και η λογοτεχνία. Μας το εξηγεί εκ των έσω, ως δικηγόρος εγκληματιών στη χώρα του. Επισημαίνει ότι ο συνήγορος υπεράσπισης είναι υποχρεωμένος να είναι απόλυτα ειλικρινής μόνο απέναντι στον πελάτη του και όχι αναγκαστικά προς τον νόμο, την πολιτεία ή τη δικαιοσύνη. Αυτό το φέρνει και στα μέτρα της λογοτεχνίας. Ο συγγραφέας οφείλει να είναι έντιμος απέναντι στον εαυτό του και άρα τον αναγνώστη του. Δίνει βέβαια και την «εύκολη», όπως την ονοματίζει μόνος του, απάντηση για την τεράστια αυτή άνοδο της αστυνομικής λογοτεχνίας από τα μέρη του, αποδίδοντάς την στο φαινόμενο Στιγκ Λάρσον και τη θρυλική του πια τριλογία που πυροδότησε την περαιτέρω εξέλιξη.

Ο «μύθος» της παιδείας

Τα σκανδιναβικά αστυνομικά βιβλία στέκονται πολύ κριτικά απέναντι στην κοινωνία, με άλλους συγγραφείς όπως ο Aρνε Νταλ να έχουν αυτό το στοιχείο πολύ έντονο και άλλους λιγότερο, όπως η Καμίλα Λάκμπεργκ, θεωρεί ο Γενς Λαπίντους. Μιλάει διεξοδικά για τις αντιφάσεις της σουηδικής κοινωνίας, καταρρίπτοντας και τον μύθο του σούπερ εκπαιδευτικού συστήματος, όταν λέγοντας τόσο πολλά για το έγκλημα και τις μεγάλες κοινωνικές ανισότητες που αναπτύσσονται στη χώρα, τολμώ να του πω «Και το σχολείο; Πού είναι σε όλα αυτά; Το σούπερ σύστημα που νομίζουμε εμείς εδώ ότι έχετε;».

Για να πάρω την απάντηση «Μα, αυτό είναι μόνο για τους προνομιούχους». Του αναπτύσσω μια μικρή θεωρία που έχω, ότι το νουάρ και το σύγχρονο ευρωπαϊκό αστυνομικό μυθιστόρημα, είτε γαλλικό είτε ιταλικό είτε σκανδιναβικό, είναι σήμερα ό,τι ήταν για τη λογοτεχνία του 19ου αιώνα το μυθιστόρημα. Το σκέφτεται λίγο και συμφωνεί. Το δικαιολογεί στην πορεία, γιατί βλέπει ότι τα αστυνομικά ιχνηλατούν τις τοιχογραφίες των σύγχρονων κοινωνιών, αναρωτιούνται, ψάχνουν το γιατί, αλλά παρακάτω ξαναστέκεται στο «Εγκλημα και τιμωρία» του Ντοστογιέφσκι, όταν θα μιλήσει για τους αγαπημένους του συγγραφείς και τα έργα που τον σημάδεψαν. Αυτό είναι ένα απ’ αυτά.

Ο ίδιος έχει λάβει την τακτοποιημένη, συγκροτημένη κλασική παιδεία του δυτικού πολιτισμού και φαίνεται αυτό στον δομημένο τρόπο σκέψης του, αν και όταν γράφει, είναι πιο χαοτικός, αποκαλύπτει. Είναι εντυπωσιακό να τον ακούς να περιγράφει πώς η σουηδική κοινωνία βασίστηκε, δομήθηκε πάνω στο ξύλο και τον χάλυβά της. Σαν στοιχείο που φέρνει στο φως και πλευρές της ψυχοσύνθεσης των ανθρώπων του Βορρά.

Ο συγγραφέας, ωστόσο, αποδεικνύεται πιο μεσογειακός στην αίσθηση που αφήνει με την πιο ζεστή του στάση και την προσήνειά του. Αλλωστε στα βιβλία του αναπτύσσονται πολύ υψηλές θερμοκρασίες, το αίμα βράζει και χύνεται, οι καταστάσεις ξεφεύγουν από τον έλεγχο, οι εξελίξεις εκρήγνυνται κυριολεκτικά. Ποιος ξέρει, ίσως η σουηδική κοινωνία ως αντίβαρο –βαλβίδα στη χύτρα ταχύτητας της κοινωνίας τους– στην όλη παροιμιώδη συγκρότησή της να χρειάζεται τη λογοτεχνία ως αντισταθμιστικό παράγοντα που φέρνει στο φως τις απορρυθμίσεις και αφήνει τους ανθρώπους να ανασάνουν λίγο πιο ελεύθεροι, όσο άναρχα και χαοτικά θέλουν μέσα από τις σελίδες ενός βιβλίου.

Χορός και θέατρο στην υπηρεσία του ομαδικού… «Έρωντα»

Χορός και θέατρο στην υπηρεσία του ομαδικού… «Έρωντα»

Ανοιξιάτικο βράδυ Παρασκευής, κάτω από την Ακρόπολη, Ερεχθείου 22, ο «Κινητήρας», ένα καλλιτεχνικό δίκτυο παραστατικών τεχνών, μια κολεκτίβα πολιτισμού, έχει ανοίξει τις πύλες του για τη γενική πρόβα. Βακχικά φωτιστικά με πλαστικά φρούτα να κρέμονται, ένας γιγαντιαίος γάτος που στάθηκε δίπλα μου επιζητώντας χάδια, ο «Αντρας» του χώρου, όπως έμαθα ότι τον λένε. Οι συντελεστές υπ’ ατμόν για τις τελευταίες διεργασίες, οι χορευτές κι οι ηθοποιοί κάνουν το ζέσταμά τους γύρω μου, τοποθετούν τα σημάδια που θα σταθούν για τους ρόλους τους.

Σιγά σιγά με πλησιάζει μια σύγχρονη «μάγισσα» με χόρτινη σκούπα κι αρχίζει να μου μιλάει για τον έρωτα. Με κοιτάει βαθιά στα μάτια και υπνωτιστικά μού λέει ότι παίρνει από τον κόσμο, από τους ανθρώπους αυτό που έχουν να της δώσουν. Δίπλα μου, μια φίλη της ομάδας, ηθοποιός –θα είμαστε κι οι δύο κοινό στην πορεία της βραδιάς–, μου εξηγεί τις δυσκολίες του επαγγέλματος και μαζί την ευλογία να βρει κάποιος μια ομάδα που του ταιριάζει, να γίνει μέλος της και να κατορθώσει να λειτουργήσει αποτελεσματικά καλλιτεχνικά.

Το χοροθέαμα του «Ερωντα» αρχίζει. Τα σώματα ανοίγουν, ανθίζουν, απελευθερώνονται. Κορμιά ανθρωπίνων διαστάσεων, «κανονικά», συνηθισμένα, με τις διαφορές και τη μοναδικότητά τους, δυνατά να εκφράσουν τις αδυναμίες τους, ζωντανά, εν δράσει. Κάτω από τη σκέπη του μεγάλου θέματος: του έρωτα. Το εντυπωσιακό είναι ότι όσο απεκδύονται τον εαυτόν τους τα σώματα, αναδίδουν μια έντονη φυσικότητα που γίνεται αμηχανία μόνο όταν θα αρχίσουν να ξαναντύνονται. Με φρεσκάδα, δροσιά, καλαισθησία, απλότητα, αλήθεια, ανάλαφρα το έργο σε τραβά εντός του και νομίζεις ότι θα μπορούσες ακόμη κι εσύ να παίξεις. Αλλωστε το ερωτικό παιχνίδι είναι για όλους, ανεξαρτήτως προϋποθέσεων.

Ανάγκη για έκφραση

Η ζωτική ανάγκη των ανθρώπων να εκφραστούν μέσα από τη δυναμική μιας ομάδας, όπως αυτή του «Κινητήρα», βρίσκει δικαίωση. Η σκηνή ασπρόμαυρη και γκρίζα στην αρχή, καταλήγει παλλόμενη με όλους τους δυνατούς χρωματισμούς. Η βαρύτητα των τραυμάτων του έρωτα σιγά σιγά απομακρύνεται, όσο η κίνηση και η δράση προχωρούν, και με χιούμορ γίνεται ελαφράδα, κόκκινο κομφετί και σκορπάει στον χώρο.

Εκείνο το «ν» που τρυπώνει ανάμεσα στα υπόλοιπα γράμματα του έρωτα, εκείνο που τον κάνει «έρωντα», καταλαμβάνει τη διάστασή του. Ο έρωντας στην Κρήτη είναι το γνωστό βότανο δίκταμο, που κατά τον Διοσκουρίδη, όταν στο νησί, στην αρχαιότητα, λάβωναν με τα τόξα τους άγρια κατσίκια χωρίς να τα σκοτώνουν, εκείνα πήγαιναν και μασούσαν το άγριο χόρτο για να γλείψουν ύστερα και να επουλώσουν τις πληγές τους.

Στην Κρήτη, επίσης, ο έρωντας έχει και τη νοηματική υφή της αγαπητικής διάθεσης, όχι απαραίτητα της ερωτικής πράξης. Αυτή την αγαπητική διάθεση οι συντελεστές του «Κινητήρα» κατορθώνουν να την εμπνεύσουν. Η Αντιγόνη Γύρα, που έχει την καλλιτεχνική διεύθυνση του έργου και τον συντονισμό της ομάδας, είναι η ψυχή του εγχειρήματος κι εμπνέει αυτήν την αίσθηση οικειότητας αλλά και φροντίδας των άλλων γύρω της. Είναι εκείνη, μητέρα τριών παιδιών, που εκμαίευσε τη λέξη «έρωντας» από την ντοπιολαλιά της πεθεράς της στη Μάνη.

Μιλώντας με την Πέρσα Σταματοπούλου, μία εκ των χορογράφων, μου τονίζει την πρόκληση για τους δημιουργούς που συνεργάζονται, μέσα σε σύντομο χρόνο να ξεδιπλώσουν μια λιτή και περιεκτική φόρμα, ενώ τον έρωτα τον βλέπει η ίδια σαν μια βουτιά στα πολύ βαθιά, σκοτεινά μα και πολύ φωτεινά, της ανθρώπινης ύπαρξης· γίνεσαι ικανός, εξαιτίας του ή για χάρη του, είτε να δημιουργήσεις είτε να καταστραφείς.
Στα μάτια μου κλέβει την παράσταση, πριν από την παράσταση, η Σόνια Αγκάτσι, που ερμηνεύει πρωτότυπα και καταλυτικά ένα απόσπασμα του έργου των Φράνκα Ράμε και Ντάριο Φο, «Ολο σπίτι, κρεβάτι κι εκκλησία: Η μαμά-φρικιό» σε σκηνοθεσία του Δημήτρη Αγορά.

«Ερωτας είναι…»

Αν και οι συντελεστές της παράστασης μου τόνιζαν ότι ο έρωντας ακούγεται σαν τον γέροντα, ανακάλυψα ότι ο Μένης Κουμανταρέας, στις 27 Ιουλίου του 1997, για λογαριασμό του «Βήματος» (www.tovima.gr/relatedarticles/article/? aid=90036), είχε δημοσιεύσει ένα μεταφραστικό δικό του εγχείρημα, όχι από ξένη γλώσσα, αλλά από τη γλώσσα του Αλέξανδρου Παπαδιαμάντη του διηγήματός του «Ο Ερωτας στα χιόνια». Εκεί κάνει την εμφάνισή της η έκφραση «Ερωτας είναι, δεν είναι γέροντας».

Σε ένα από τα μέρη της χοροθεατρικής παράστασης, άλλωστε, κυριαρχεί ευρηματικά η νέα ζωή που κυοφορείται, η αναγέννηση πρωταγωνιστεί, μέσα από τον καρδιακό παλμό που εξαπλώνεται με την κίνηση και ξεκινά από την κοιλιά της πραγματικά εγκυμονούσας ερμηνεύτριας.

​​www.kinitiras.com. Η είσοδος είναι με ελεύθερη συνεισφορά. Το έργο παρουσιάζεται όλα τα Σαββατοκύριακα του Μαΐου στις 21.30 μ.μ. Ερμηνεύουν οι: Πάολα Απαρίσιο, Ιάσονας Βενετσανόπουλος, Αλέξης Βιδαλάκης, Χαρά Γιαννακοπούλου, Κωστής Δασκαλάκης, Μαριλένα Δασκαρόλη, Κατερίνα ελ Ράχεμπ, Δέσποινα Κωστελίδου, Πάρης Λεόντιος, Κατερίνα Λιόντη, Σμαράγδη Μιχαλακάκου, Γιάννης Μιχαλακούκος, Μάγδα Μάστορα, Φανή Μπακιρτζή, Αγγελική Παπαδία, Φάνια Χρηστίδη.

«Στις αντιφάσεις του αραβικού κόσμου»

«Στις αντιφάσεις του αραβικού κόσμου»

MAHI BINEBINE
Τα αστέρια του Σιντί Μουμέν
μτφρ.: Ελγκα Καββαδία
εκδ. Αγρα, σελ. 160

ΙΜΠΡΑΧΙΜ ΑΛ ΚΟΥΝΙ
Το χρυσάφι και η κατάρα της ερήμου
μτφρ.: Ελένη Καπετανάκη
εκδ. Καστανιώτη, σελ. 176

Μια ομάδα αγοριών μεγαλώνει στην επίγεια κόλαση του Σιντί Μουμέν, στα περίχωρα της θρυλικής πόλης του Μαρόκου. Η υπόσχεση του παραδείσου, σε ένα γκαράζ ανάμεσα σε ουρανό και γη, θα πιάσει τόπο και ένας ένας θα ανατινάζονται στο όνομα του Θεού. Πώς γεννιέται ο καμικάζι; Τι θρέφει και τρώει την ψυχή του; Το κύλισμα στο αίμα είναι ένα τόσο δα λοξοδρόμισμα, σαν να αλλάζεις βρώμικο σοκάκι… Στον αντίποδα όλης τούτης της φτώχειας, στις λιβυκές ερήμους ανθεί ο πνευματικός πλούτος των αρχαίων μύθων, του μυστικισμού του Ισλάμ, της φιλοσοφίας των σούφι, ακόμη κι ο ρώσικος υπαρξισμός. Δύο συγγραφείς, ιδιαίτεροι εκπρόσωποι της σύγχρονης αραβικής λογοτεχνίας και του πολιτισμού, σκιαγραφούν, μέσα από τα δικά τους μοναδικά φίλτρα, τις όψεις του κόσμου που η Δύση αντιμετωπίζει με αμηχανία και φόβο και κυρίως με άγνοια και απορία.

Με γλύκα, τρυφερότητα και ανθρωπιά ο Mahi Binebine στο βιβλίο του «Τα αστέρια του Σιντί Μουμέν», που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Αγρα σε μετάφραση Ελγκας Καββαδία, βάζει το νυστέρι στο κόκκαλο και αποκαλύπτει όλη εκείνη τη βία της ανέχειας που αναπτύσσεται σε μια άκρη της Καζαμπλάνκας. Πώς τα ανυποψίαστα αγόρια που κλωτσούν υποτυπώδεις αυτοσχέδιες μπάλες στις βρωμερές παραγκουπόλεις των χωματερών, μιά ημέρα ζώνονται εκρηκτικά και σκορπούν τον θάνατο. Μιά χούφτα χαμίνια, αλητάκια των δρόμων, αγόρια με εύθραυστες καρδιές που κατέληξαν να αφήσουν πίσω τους την αγάπη, τη ζωή, τους ανθρώπους, την ομορφιά και να βυθιστούν στο σκοτάδι και το κακό, στο βίαιο τέλος το δικό τους και των άλλων, ακολουθώντας μια δελεαστική υπόσχεση για ένα υποτιθέμενα σίγουρο επέκεινα. «Ετσι, βρεθήκαμε αφημένοι μέσα στη φύση, σαν τους πεινασμένους λύκους, έτοιμοι να κατασπαράξουμε ολόκληρο τον πλανήτη». Το βιβλίο έχει τιμηθεί με το Βραβείο Καλύτερου Αραβικού Μυθιστορήματος για το 2010. Ο συγγραφέας, ζωγράφος και γλύπτης, γεννημένος το 1959 στο Μαρακές, όπου και ζει, έχει σπουδάσει μαθηματικά στο Παρίσι, αλλά στράφηκε στη λογοτεχνία και τη ζωγραφική. Οι πίνακές του ανήκουν στη μόνιμη συλλογή του Γκούγκενχαϊμ στη Νέα Υόρκη. Διαβάζοντας «Τα αστέρια του Σιντί Μουμέν», ξεπηδάνε σαν φαντάσματα και στοιχειώνουν την ατμόσφαιρα του βιβλίου οι φιγούρες από τις «Ακυβέρνητες πολιτείες» του Τσίρκα· σιγουρεύοντας την αίσθηση ότι η καρδιά της λογοτεχνίας ανασαίνει και χτυπά όπου ασφυκτιά και δεν βολεύεται η ψυχή του ανθρώπου.

Το «μπλε» τραγούδι

Κι όταν πάει να σπάσει το στήθος από κείνο το βάρος του μοναχικού λύκου, κάποιος πρέπει να πει τα ξόρκια να λύσει τα μάγια, να πει την ιστορία και η αφήγηση να ανοίξει ένα παράθυρο στη λύτρωση. Ποιος θα το αναλάβει; Ενας «μπλε» άνδρας. Ο Ιμπραχίμ αλ Κούνι, που γεννήθηκε το 1948, στη νοτιοδυτική Λιβύη, Τουαρέγκ ο ίδιος, έμαθε αραβικά στα δώδεκά του, στη συνέχεια σπούδασε φιλοσοφία και συγκριτική λογοτεχνία στη Μόσχα, όπου εργάστηκε ως δημοσιογράφος. Ενας άνθρωπος με εντυπωσιακή ζωή και παιδεία που έχει λάβει τα περισσότερα βραβεία από κάθε άλλον εν ζωή Αραβα συγγραφέα και το 2015 ήταν υποψήφιος για το Booker. Στο μυθιστόρημά του «Το χρυσάφι και η κατάρα της ερήμου», που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Καστανιώτη σε μετάφραση και εξαιρετικό επίμετρο από την Ελένη Καπετανάκη, μας ψιθυρίζει ένα τραγούδι για τη ζωή, τον θάνατο, τη μοναξιά, την αξία, την αγάπη, το ψέμα, την αλήθεια, την ερημιά, την προδοσία, την πίστη. Ενα βιβλίο, ακριβό φυλακτό στην καρδιά του αναγνώστη. «Ποιος δεν τον έστειλε εξόριστο μακριά απ’ τη γη του; Αυτή ήταν η αναπόδραστη μοίρα των ανθρώπων της ερήμου. Τα τραγούδια τους αυτά ακριβώς εξέφραζαν: τη θλίψη, την ξηρασία, τον διωγμό απ’ τις πατρίδες τους. Θέματά τους είχαν την ατέλειωτη μετανάστευση, την αδιάκοπη επιθυμία για επιστροφή στην πλήρωση που έρχεται απ’ τον Θεό και την αρχή των πάντων». Ο Ιμπραχίμ αλ Κούνι, λέγοντας την ιστορία ενός αγοριού και την αγάπη του για την ξεχωριστή του καμήλα, Μάχρι, μιλάει για τον κάθε άνθρωπο από μας, για ό,τι κουβαλάμε στην ψυχή μας, για ό,τι κατατρώει το μυαλό μας, για τον πλούτο και τη φτώχεια που φέρουμε εντός μας. Είναι η άλλη όψη του αραβικού κόσμου, η εσωτερική φωνή απέναντι στη βίαιη πραγματικότητα που βιώνεται. Πιο επίκαιρος από ποτέ, δίνει φωνή με το δικό του υπόγειο τρόπο σε όλα τα καραβάνια των ξενιτεμένων απανταχού στον πλανήτη. «Να φέρεσαι στους ξένους σαν ίσος προς ίσον. Οι άντρες δεν ξενιτεύονται χωρίς λόγο. Κάθε ξένος έχει κρυμμένο στο στήθος του ένα μυστικό». Μόνο που τούτη η αφήγηση τρίζει σαν άμμος στα μάτια, λάμπει σαν χρυσάφι, ξεδιψάει σαν νερό στην έρημο, συγκινεί σαν αλμυρό δάκρυ.

«Ενωμένοι μπροστά στο αβέβαιο μέλλον»

«Ενωμένοι μπροστά στο αβέβαιο μέλλον»

Ένα μικρό κορίτσι, η Αννα, η ηρωίδα του Νικολό Αμανίτι στο ομώνυμο μυθιστόρημά του που κυκλοφορεί στα ελληνικά από τις εκδόσεις Μεταίχμιο σε μετάφραση της Δήμητρας Δότση, επωμίζεται το βάρος να μας πει την ιστορία του συγκαιρινού ανθρώπου αλλά και του κάθε ανθρώπου, απέναντι στην άγνωστη και χαοτική περιπέτεια της ζωής, με τον ισχυρότερο αντίπαλο «παίκτη»: τον θάνατο.

Η μικρούλα σηκώνει τον κόσμο στα χέρια της, περπατώντας προς το μέλλον. Δεν είναι ο ενήλικος ήρωας του «Δρόμου» του Κόρμακ Μακάρθι, που θέλει να διασώσει τον γιο του. Η Αννα είναι ένα παιδί που κάνει το παν να προστατεύσει τον αδερφό του. Η αλληλεγγύη, η αδερφοσύνη, η ένωση με τον κόσμο αναβλύζουν μέσα από τις αλληγορίες ενός σκληρού και άγριου μυθιστορήματος που έγραψε ο Ιταλός συγγραφέας. Το αρνητικό της κινηματογραφικής και ασθμαίνουσας ιστορίας του Αμανίτι φέρνει στο φως το καλό, την ομορφιά, την αθωότητα, την ελπίδα, τη ζωή. Ενα κοριτσάκι με σπίρτα στο χέρι για να βάλει φωτιά και να κάψει την ασχήμια. Ο Αμανίτι δίνει φωνή σ’ αυτή τη μικρούλα να μιλήσει για λογαριασμό όλων μας, σ’ αυτόν τον κόσμο που η δυστοπία και η καταστροφή δεν είναι πια μόνο λογοτεχνική πραγματικότητα, αλλά συχνά κοντινό μας παρόν. Ο συγγραφέας βάζει το φως στα χέρια ενός παιδιού για να το μεταλαμπαδεύσει στις καρδιές μας.

– Τι είναι για εσάς η Αννα; Για τον κάθε αναγνώστη αντιπροσωπεύει κάτι άλλο. Για μένα είναι η αναγεννητική δύναμη του ανθρώπου, εκείνο το κομμάτι του που τον κρατάει στη ζωή.

– Το ίδιο ισχύει και για μένα. Είναι αυτή η πίστη, αυτή η ελπίδα στο μέλλον που κρατάει ενωμένο το ανθρώπινο είδος και το βοηθάει να πιστεύει ότι υπάρχει μέλλον.

– Ενα κορίτσι μπορεί να σώσει τον κόσμο, σώζοντας τον εαυτό του; Γιατί διαλέξατε να είναι κορίτσι η ηρωίδα σας;

– Μπορεί να ξεκινήσει σώζοντας κατ’ αρχάς τον εαυτό του. Αυτό που με ενδιέφερε στον χαρακτήρα της ήταν να αποτυπώσω το σθένος της, την αποφασιστικότητα με την οποία αγωνίζεται για να επιβιώσει και να βοηθήσει τον αδερφό της να ζήσει και να τα καταφέρει μόνος του. Στη διάρκεια αυτού του αγώνα, της τυχαίνει ακόμα και να οργιστεί, είναι όμως ικανή να βιώσει και μια μεγάλη τρυφερότητα.

– Πέρα από τη δύναμη της ιστορίας του βιβλίου, αναδύεται και μια σοβαρή αλληγορία για τον «πεθαμένο» κόσμο των μεγάλων, με τις τεράστιες αυταπάτες τους. Ποια είναι τα όπλα μας για να επιβιώσουμε σ’ αυτόν τον κόσμο; Τι είδους βοήθεια μας παρέχει σ’ αυτή τη «μάχη» η λογοτεχνία;

– Η λογοτεχνία μάς δίνει τη δυνατότητα να φανταστούμε έναν διαφορετικό κόσμο, να επαναπροσδιορίσουμε αυτόν στον οποίο ζούμε και να ξαναβρούμε την εμπιστοσύνη μας σε ό,τι μπορούμε να κάνουμε στον πραγματικό κόσμο.

– Πώς φαντάζεστε ότι συνεχίζει το ταξίδι της στον κόσμο η Αννα;

– Προτιμώ να φαντάζονται οι αναγνώστες μου πώς συνεχίζει το ταξίδι της. Εμένα με ενδιέφερε να αφηγηθώ την πορεία της προς την ωριμότητα, τις διάφορες φάσεις της ζωής που διανύει σε τόσο σύντομο χρονικό διάστημα, μέχρι την τελική συνειδητοποίηση, ότι δηλαδή το να μένουμε ενωμένοι απέναντι σε ένα αβέβαιο μέλλον είναι πιο σημαντικό από οτιδήποτε, ακόμα και από τη εβεβαιότητα ότι θα σωθούμε.

«Η συγγραφή είναι ένα καταφύγιο»

– Ποιες είναι οι λογοτεχνικές επιδράσεις στο έργο σας;

– Είμαι «παμφάγος» αναγνώστης και τα βιβλία που με έχουν επηρεάσει είναι πάρα πολλά. Στην περίπτωση της «Aννας» συγκεκριμένα, τα βιβλία της δυστοπικής και μετα-αποκαλυπτικής λογοτεχνίας αναμφίβολα επηρέασαν τη φαντασία μου: από τον «Aρχοντα των μυγών» του Γκόλντινγκ μέχρι τον «Δρόμο» του Μακάρθι. Oμως το μυθιστόρημα αυτού του είδους που αγάπησα περισσότερο απ’ όλα ήταν το «Ζωντανός θρύλος» του Ρίτσαρντ Μάθεσον.

– Τι είδους καταφύγιο –ή καμιά φορά και φυλακή– είναι η συγγραφή για εσάς;

– Η συγγραφή είναι το δίχως άλλο ένα καταφύγιο και όχι φυλακή. Αυτό που με φοβίζει περισσότερο είναι μη τυχόν χάσω την επαφή μου με την πραγματικότητα και άρα να μην μπορώ να την αφηγηθώ.

Κοινωνική συνοχή με …κρουστά

Από την Εθνική Λυρική Σκηνή μέχρι το Γκάζι, τα Εξάρχεια και το Σχιστό.

_DSC6735
Στον Πευκώνα του ΚΙΠΣΝ

_DSC6641

Εκεί που οι μεγαλεπήβολες πολιτικές, οι θεωρίες και οι φιλοσοφίες ενδεχομένως αποτυγχάνουν ή φτάνουν σε αδιέξοδο και χρειάζονται αναπροσαρμογή, μπορεί ένα τύμπανο με δυο ξυλάκια, πολύ διάθεση και πρόθεση ενσυναίσθησης να κάνει τη δουλειά; Άμεσα κιόλας; Το παράδειγμα είναι απτό. Οι Drum Works. Από το Λονδίνο. Μια ομάδα νέων μουσικών που ξεκίνησε πριν από μια δεκαετία και κάνει θαύματα με τα βραζιλιάνικα τύμπανα που παίζει. Και σε ποιο πεδίο, ε; Την ενθάρρυνση της κοινωνικής συνοχής…

Μυεί τους ανθρώπους στη συνεργασία, τη συμπόρευση, τη συνύπαρξη μέσα από τις δονήσεις των κρουστών της, το κέφι της, την ιδιαίτερη μουσικοχορευτική ταυτότητα που έχει δομήσει. Τους συνάντησα, μίλησα με τους επικεφαλής τους, Jo Wills, Ross McDouall και Jenny Beer, αλλά συμμετείχα κιόλας στο ανοιχτό προς το κοινό εργαστήριό τους που έλαβε χώρα στον Πευκώνα του Κέντρου Πολιτισμού του Ιδρύματος Σταύρος Νιάρχος στην Καλλιθέα. Ήταν η πρώτη φορά που βρέθηκε το συγκρότημα στην Αθήνα. Ενδεχομένως να έθεσε και τις βάσεις για συνέχεια, άλλωστε μου τόνισαν ότι με όποιες ομάδες ανθρώπων παίζουν από την αρχή τη μουσική τους, δεν έχουν σταματήσει να βρίσκονται κοντά τους στην πάροδο του χρόνου.

Ξεκίνησαν από το Ανατολικό Λονδίνο. Πριν δέκα χρόνια. Οι δύο απ’ αυτούς είχαν μόλις ολοκληρώσει τις μουσικές τους σπουδές και δέχθηκαν απλώς μια πρόταση για να πάνε να παίξουν κάπου βραζιλιάνικα τύμπανα και να κερδίσουν λίγα χρήματα. Δοκίμασαν. Κι έτσι ξεκίνησε αυτός ο κύκλος που δεν φαντάζονταν πόσο θα απλωθεί και θα αγκαλιάσει τους ανθρώπους, δεν μπορούσαν καν να διανοηθούν στην αρχή ότι ο κυματισμός αυτής της ομάδας θα γινόταν τόσο μεγάλος κι επιδραστικός στους άλλους. Το εγχείρημα χρηματοδοτείται από το Barbican Centre. Στην Ελλάδα τους έφερε η Εθνική Λυρική Σκηνή στο πλαίσιο των Εναλλακτικών Εκπαιδευτικών και Κοινωνικών της δράσεων. Έτσι βρέθηκαν άνθρωποι από πολύ διαφορετικές κοινωνικές ομάδες της Αθήνας να παίζουν μαζί μουσική. Μια μουσική που γεννιέται την ίδια εκείνη στιγμή και είναι μοναδική. Αποτυπώνει και αντανακλά την ένωση των ανθρώπων εκείνη τη στιγμή, κάτω από την εμψύχωση, την ενθάρρυνση, την προτροπή και την καθοδήγηση των μελών των Drum Works. Οι οποίοι τα δίνουν όλα. Με πολύ πάθος. Με ευγένεια. Με παλμό.

Το μεγάλο επίτευγμα είναι ότι οι συμμετέχοντες οποιασδήποτε ηλικίας και φύλου και προέλευσης αντλούν αυτοπεποίθηση από την ίδια τη μουσική πράξη. Ωθούνται παιχνιδιάρικα, απλά, με έντονο ρυθμό να ανακαλύψουν τη δημιουργικότητα μέσα τους και στην πορεία να στηρίξουν αυτή τη δική τους δύναμη που απορρέει από κείνους και να την διοχετεύσουν στη ζωή τους με τρόπο ωφέλιμο. Έτσι βρέθηκε μια αναλφάβητη γυναίκα μέσης ηλικίας από το Γκάζι να παίζει κρουστά δίπλα σε μια έμπειρη μουσικό της Λυρικής Σκηνής, δίπλα σε μένα, έναν παρατηρητή που αποφάσισε να συμμετέχει πέρα από τη δημοσιογραφική ιδιότητα, δίπλα σε παιδιά από την εθελοντική οργάνωση των Δρόμων Ζωής, δίπλα σε παιδιά από τον ΟΚΑΝΑ, δίπλα σε παιδιά από τη διαπολιτισμική χορωδία της Polyphonica.

Οι επικεφαλής των Drum Works μου τονίζουν ότι για να γίνει κάποιος μέλος τους, να δουλεύει μαζί τους, να γίνει ένας απ’ αυτούς, εκείνο που εξετάζουν πρώτα, είναι το βλέμμα του. Το αν μπορούν να τον εμπιστευτούν, το αν έχει τη συναισθηματική νοημοσύνη που χρειάζεται για να συμπορευτεί με το πνεύμα της ομάδας. Ο τρόπος που ενθαρρύνουν τους ανθρώπους στα εργαστήριά τους, είναι υποδειγματικός. Απλός, ειλικρινής και διόλου επιτηδευμένος. Έτσι ενώνουν τα παιδιά από τα σχολεία από διαφορετικές περιοχές του Λονδίνου, έτσι ενώνουν τους ανθρώπους όπου βρεθούν. Επισκέφτηκαν και τις προσφυγικές δομές στο Σχιστό, στο πλαίσιο του ταξιδιού τους.

Ποιοι είναι:

http://drumworks.co.uk/

 

 

 

Ο μυστικός κήπος

IMG_20170519_142857

Τη γνώρισα σε ένα κοινό σεμινάριο. Καθόταν δίπλα μου. Ήταν η μόνη που κατάλαβε τι ένιωθα και πώς το εξέφραζα. Μάλιστα, το υποστήριξε μπροστά σε όλη την ομάδα. Υπερασπίστηκε την αλήθεια μου. Είχε καταλάβει. Ότι αποσύρομαι, όταν νιώθω ότι πρέπει να ανασυνταχθώ, να μαζευτώ στον εαυτό μου για να τα καταφέρω παρακάτω.  Είχε πιάσει με τις κεραίες της όλες μου τις ευαισθησίες. Είχα νιώσει μεγάλη ανακούφιση τότε, τόσο που το θυμόμουν και όταν χρειάστηκα ξανά συνεργάτη για νέα ομάδα, την είχα ψιλοαναφέρει αρχικά γιατί μου είχε κάνει εντύπωση, αλλά ο ιθύνων νους την είχε σκεφτεί νωρίτερα από μένα και συμφώνησε. Γι’ αυτό το παράξενο εγχείρημα του Μυστικού Κήπου. Ήταν μια χρονιά πολύ δύσκολη για μένα σε προσωπικό επίπεδο κι από την άλλη μια χρονιά που μου άνοιξε τα μάτια. Είδα το πέρασμα από το εγώ που είχα δομήσει σε όλη την υπόλοιπη ζωή μου στον εαυτό που σιγά σιγά έγινα, που αποκάλυψα από μέσα μου, που άφησα να βγει. Πολύ φοβισμένα και πολύ αδύναμα, πολύ στα σκοτεινά και στα ψηλαφητά. Ενίοτε άγαρμπα. Παίρνει πολύ λείανση το πράγμα.

Όσο έσπαγα τ’ αβγό, το τσόφλι -γιατί μέχρι τότε σκουντουφλούσα στα τοιχώματα κι έβρισκα στις γωνίες-, εκείνη ήταν παρούσα. Με το χαμογελαστό έξυπνο μουτράκι της, με τη ζεστή αγκαλιά που σαν κι αυτήν δεν έχει, το ξέρουν όλα τα μικρά άλλωστε, με τα συναισθήματά της που την περιβάλλουν, με τη μουσική της που προπορεύεται, ήταν εκεί να με κοιτάει με έκπληξη, να με ενθαρρύνει, να με καταλαγιάζει -γιατί αντέχει το άτομο το πολύ μου που δεν μαζεύεται-,  να μαθαίνει όλα μου τα μυστικά, να με κάνει φίλη της. Άμα μου πεις τι μυρίζει, θα πω πορτοκάλι και γαρύφαλλο, άλλωστε φτιάξαμε μαζί αρκετά. Ο μυστικός κήπος φέτος άνθισε στις καρδιές μας, γιατί βρήκε πρόσφορο έδαφος. Ενίοτε πνίγηκε στα νερά του, ξεράθηκε από ανομβρία, παραγέμισε σπόρους, έμεινε και χέρσος, τέλος πάντων ακολούθησε τον κύκλο της ζωής.

Μα, το πιο μαγικό ήταν τις Πέμπτες που πηγαίναμε και όλο βρίσκαμε κι από ένα κακτάκι πεσμένο κάτω, ακουμπισμένο και το σώζαμε. Δεν ξεράθηκε κανένα. Πιάσανε όλα. Έτσι ξεκίνησε και η πρώτη μέρα στην ομάδα με τη διάσωση ενός κάκτου. Προσέχαμε τα αγκάθια του -όπως κι αν εκφράζονταν αυτά, τα παραμερίζαμε, τα πιάναμε με πολύ χαρτί για να μην μας πληγώνουν- και του δίναμε χώμα, τροφή και νερό για να πιάσουν ξανά οι ρίζες του. Του παίζαμε και μουσική, του τραγουδάγαμε, το μαγεύαμε όπως όπως για να ξαναβρεί την όρεξη να ζήσει. Κάποιος μας τα άφηνε τα κακτάκια για μας και δεν ξέρουμε ποιος…

Τι είμαστε; Διασώστες κάκτων. Μα, χρειάζονται σωτηρία οι κάκτοι; Καμιά φορά χρειαζόμαστε εμείς να τους σώσουμε για να σωθούμε. Και να ανθίσουμε όλοι μαζί. Ήταν ωραία και γόνιμη χρονιά μαζί λοιπόν, όπως βγήκα από το δικό μου παλιό περίβλημα, ήταν από τα πρώτα άτομα που είδα εκεί έξω, που ήθελα να βλέπω και μου χαμογέλαγε καλωσορίζοντάς με στο δικό μου μυστικό κήπο. Εάν ήμασταν κινούμενα σχέδια θα ήμουνα εκείνο το μικρό γεράκι με τα γυαλιά που αντικρίζει τον κόκορα, νομίζει ότι είναι ο πατέρας του και τον ακολουθεί… Ευχαριστούμε, κυρία Στεφανία, φέτος για τον κοινό περίπατο. ❤

 

 

 

Οι «Drum Works» …αντηχούν στους Δρόμους Ζωής

Ελάτε να νιώσετε τον παλμό!

Σε συνεργασία με την Εθνική Λυρική Σκηνή, στο πλαίσιο των Εκπαιδευτικών και Κοινωνικών της δράσεων, οι «Δρόμοι Ζωής» συμμετέχουν στο εργαστήριο εμψύχωσης, συναισθηματικής ενδυνάμωσης και μουσικής εκπαίδευσης που φέρνουν οι «Drum Works» (http://drumworks.co.uk/) για πρώτη φορά στην Αθήνα. Πρόκειται για ένα πρόγραμμα που έχει ξεκινήσει πριν από μια δεκαετία, αρχικά σε σχολεία του ανατολικού Λονδίνου, και έχει αποκτήσει διεθνή αναγνώριση.

Μια ορχήστρα κρουστών συγκροτείται από τους εμψυχωτές και τις εκάστοτε ομάδες που συμμετέχουν. Με την καταλυτική βοήθεια της μουσικής και τους ρυθμού, στόχος είναι να συνειδητοποιήσει ο καθένας την προσωπική του εσωτερική δύναμη, να κατορθώσει να την αντλήσει και εντέλει να την εκφράσει. Για τους «Drum Works», τα κρουστά είναι ένα μέσο να φέρουν στο φως τη δημιουργικότητα, να εμπνεύσουν την κοινωνική συνοχή και να ενδυναμώσουν του νέους, ώστε να πάρουν το μέλλον τους στα χέρια τους…

Τα παιδιά των «Δρόμων Ζωής» θα λάβουν μέρος στις δραστηριότητες που θα πραγματοποιηθούν 9-13 Μαΐου 2017. Το πρόγραμμα αποτελεί αποκλειστική δωρεά του Ιδρύματος Σταύρος Νιάρχος. Η δράση κορυφώνεται με τη μουσική γιορτή που περιλαμβάνει συναυλία και εργαστήρια ανοιχτά προς το κοινό, το Σάββατο 13 Μαΐου, από τις 5 έως τις 8 το απόγευμα στον Πευκώνα του Πάρκου στο Κέντρο Πολιτισμού Ίδρυμα Σταύρος Νιάρχος. Σας καλούμε να έρθετε μαζί μας!

Χρήσιμος σύνδεσμος:
http://www.nationalopera.gr/gr/ekpaideusi/efivoi/oi-drum-works-stin-els/

Ποιοι είμαστε:

Οι «Δρόμοι Ζωής» είναι μια αποκλειστικά εθελοντική οργάνωση που στηρίζει -ηθικά και υλικά- παιδιά, εφήβους και οικογένειες που βιώνουν τον κοινωνικό αποκλεισμό, στις περιοχές γύρω από το Γκάζι, τον Κεραμεικό και το Βοτανικό.

Για περισσότερες πληροφορίες:

www.dromoi-zois.gr
www.facebook.com/dromoizois
twitter.com/dromoizois

«Και από κει βγήκαμε να ξαναδούμε τ’ άστρα»

«Και από κει βγήκαμε να ξαναδούμε τ’ άστρα»

Σάββατο του Λαζάρου. Σε ένα βιομηχανικό χώρο στο Μοσχάτο. Αδειος, γκρίζος, ουδέτερος. Μόνο το φως εισβάλλει και αρχίζει να στήνει το σκηνικό: Κόλαση, Καθαρτήριο, Παράδεισος. Αυτά τα διατρέχουμε μαζί με τους ηθοποιούς. Σε άσπρο και μαύρο, πάνω στον άχρωμο καμβά. Εκείνοι σε πατίνια στο υποτυπώδες σκηνικό της πρόβας, εμείς στο αδιαχώριστο παρασκήνιο: ένα τραπέζι με τα υπάρχοντα των συντελεστών να υπενθυμίζει την πραγματική ζωή κι ένα βάζο με κλωνάρια από ανθισμένες κουτσουπιές από την άνοιξη που βράζει και μας φέρνει στο πέρασμα, το Πάσχα, που κυοφορείται και διανοίγεται μέσα στον καθένα.

Ο Δάντης ξεπροβάλλει από τη μεσαιωνική του αχλύ, ανοίγοντας τον φεγγίτη προς την Αναγέννηση, διαπερνά τους αιώνες κι έρχεται μπροστά σου να σου θέσει τα ερωτήματα. Τι ’ναι ζωή, τι μη ζωή και τι τ’ ανάμεσό τους. Αυτή τη φορά, με την κουστωδία των υποκριτών να στροβιλίζεται με ροδάκια εμπρός σου. Η τεχνολογία στην υπηρεσία της ενέργειας και κυρίως της ποίησης. Ενα απροσπέλαστο κείμενο για το ευρύ κοινό, η «Θεία Κωμωδία» λίγο πριν ανέβει στην κεντρική σκηνή της Στέγης Γραμμάτων και Τεχνών του Ιδρύματος Ωνάση.

Η σκηνοθέτης Αργυρώ Χιώτη δίνει οδηγίες αθόρυβα σχεδόν ψιθυριστά, γνέφοντας και υποδεικνύοντας. Υπό το άγρυπνο βλέμμα φροντίδας του δραματουργού της παράστασης, του ποιητή και μεταφραστή Νίκου Α. Παναγιωτόπουλου, δημιουργού του έργου «Σύσσημον ή Τα κεφάλαια». Η ορχήστρα κουρδίζεται –και κυριολεκτικά, αφού επί σκηνής παίζει ζωντανά ένα κουαρτέτο εγχόρδων– και η ομάδα των Vasistas από 22 Απριλίου έως 7 Μαΐου «ρολάρει» πάνω και μέσα από τις λέξεις του Δάντη, του Εντγκαρ Λι Μάστερς, του Εζρα Πάουντ, τις μουσικές του Φίλιπ Γκλας και του Στιβ Ράιχ.

Ο διάλογος

Ο ήρωας καταβυθίζεται μόνος ζωντανός στο μελαγχολικό ταξίδι του. Συναντά τον Ρωμαίο ποιητή Βιργίλιο, ας πούμε τη δική του σκιά, και αρχίζουν ένα διάλογο με τα πεθαμένα όνειρά τους, τις προσδοκίες, τις χαρές, τις χαμένες ή κερδισμένες μάχες τους, τις λύπες, εντέλει όλα εκείνα που συνιστούν την κόλαση και τον παράδεισο μέσα στην ψυχή του ανθρώπου. Ενα διάλογο διακειμενικό και διαχρονικό, μια μεφιστοφελική διαπραγμάτευση υπαρξιακής ενηλικίωσης: ποιο είναι το κόστος για ό,τι αποκτάς, γίνεσαι, αφήνεις πίσω σου. Θυμίζει παράλληλο προσωπικό μονόλογο, ένα tango μισό, παράλυτο που ψάχνει ταίρι για να στηριχτεί. Το άλλο μισό πρέπει να το βρει και να το συμπληρώσει ο θεατής.

Η παράσταση χειμαρρώδης, μελετημένη υπερπλούσια, είναι ένας στροβιλισμός ποιητικών ροών. Πρέπει να σταθείς ακίνητος, αλλά όχι αμετακίνητος μέσα σου, να καταφέρεις να καταλαγιάσουν τα κύματα που σου ξυπνάει, προκειμένου να κατασταλάξουν τα λόγια, να φιλτράρεις τα δικά σου ωφέλιμα, να αφεθείς στην κίνηση και τη δίνη που συνεπαίρνει και να βγεις απ’ αυτό το παιχνίδι φρέσκος, καινούργιος και λίγο πιο έτοιμος να βλέπεις τη ζωή σου και κυρίως να τη ζεις.

Η Βεατρίκη, η αγαπημένη του ποιητή, θα αναδυθεί· το νόημα της αγάπης, της ζωής, της αλήθειας ζητάει δικαίωση. «Σιωπηλοί και μόνοι κι ασυντρόφευτοι πηγαίναμε, ο ένας μπροστά κι ο άλλος ξοπίσω, όπως πηγαίνουν οι καλόγεροι σε δρόμο». Η σκηνική δημιουργία και δράση –ακόμη και οι ήχοι από τα πατίνια πατούν πάνω σε αρμονικές γραμμές– σε βάζει στο κείμενο, σε μυεί στο σκηνοθετικό, δραματουργικό όραμα και στην πορεία σε ξαναβγάζει έξω στο δικό σου απόσταγμα, καταστάλαγμα. Δίνει μια ελευθερία που προσιδιάζει σε αυτή της λογοτεχνίας, μόνο που το επιτυγχάνει με έναν άλλον ιδιότυπο τρόπο, που μοιάζει με χοροθέατρο, αλλά τελικά είναι κάτι άλλο, δικό του. Μια performance που επιτρέπει στην ποίηση και στις λέξεις να κινηθούν, να πλανηθούν στον χώρο και στον άχρονο χρόνο, χάρη στην ταχύτητα και στο πάγωμά της.

Η ομάδα Vasistas –που στα γαλλικά σημαίνει φεγγίτης– πραγματικά στηρίζοντας ο ένας τον άλλον υποδειγματικά πάνω στη σκηνή, χωρίς να χάνουν τη μοναδικότητα και την προσωπικότητά τους, σκαρφαλώνουν, φτάνουν στον φεγγίτη και τον ανοίγουν για να δούμε το φως, όποιο φέρει ο καθένας και είναι σε θέση να αναγνωρίσει εντέλει. Μια ξεχωριστή αισθητική εμπειρία, που ο καθένας μπορεί να νοηματοδοτήσει για τον εαυτό του.

​​«Θεία Κωμωδία» από την Αργυρώ Χιώτη και την ομάδα Vasistas. Στέγη Ιδρύματος Ωνάση, Κεντρική Σκηνή, 22 Απριλίου – 7 Μαΐου 2017, 8.30 μ.μ.

Ερμηνεύουν οι ηθοποιοί Ευθύμης Θέου, Ελένη Βεργέτη, Ευδοξία Ανδρουλιδάκη, Αντώνης Αντωνόπουλος, Τζωρτζίνα Χρυσκιώτη, Φιντέλ Ταλαμπούκας, Ματίνα Περγιουδάκη και Γιάννης Κλίνης.

Κουαρτέτο εγχόρδων: Αλέξης Καραϊσκάκης Νάστος (τσέλο), Φαίδων Μηλιάδης / Μιγκέν Σελμάνι (πρώτο βιολί), Αγγελική Κασδά (δεύτερο βιολί), Γιάννης Ρωμανός / Ηλίας Λιβιεράτος (βιόλα).

Χορεύοντας με τις… νοσοκόμες

«Χορεύοντας με τις… νοσοκόμες»

Ενόσω στην Ελλάδα η μάστιγα του ράντζου στη δημόσια υγεία δεν έχει εκλείψει, στην Αγγλία –με ελληνική συμμετοχή– βρίσκεται σε εξέλιξη το «Careful» project. Ενα έργο που επιχειρεί να βοηθήσει το νοσηλευτικό και ιατρικό προσωπικό να ενδυναμώσει την ενσυναίσθησή του απέναντι στον ασθενή, αλλά και να στρέψει το ενδιαφέρον του φροντιστή στον τομέα της υγείας προς τον ίδιο του τον εαυτό, προκειμένου να είναι ακέραιος και υγιής, σε θέση να παρέχει καλύτερες υπηρεσίες προς τους νοσηλευομένους.

Η παράσταση «Careful» λαμβάνει χώρα με διττό τρόπο: είτε στη θεατρική σκηνή, ήδη έχει παιχτεί στο θέατρο «Rose», είτε στην εκπαιδευτική νοσοκομειακή πτέρυγα του Πανεπιστημίου Kingston, με το κοινό να ξαπλώνει στα κρεβάτια και να παρακολουθεί την παράσταση συμμετέχοντας διαδραστικά. Πρόκειται για χοροθέατρο που έχει στηθεί από τη σκηνοθέτιδα Alex Mermikides και μια πενταμελή ομάδα χορευτριών. Χρηματοδοτείται από το Arts Council της Αγγλίας. Η πιο πρόσφατη παράσταση πραγματοποιήθηκε στις 4 Μαρτίου στο Ivy Arts Centre.

Η σκηνοθέτις έζησε προσωπικά μια έντονη εμπειρία, με τον αδερφό της, Milton, να νοσεί από λευχαιμία και την ίδια να γίνεται δότρια μυελού των οστών. Ο αδερφός της σώθηκε και έχει γράψει πια τη μουσική της παράστασης, με ήχους από το νοσοκομείο και την καθημερινότητα μέσα σ’ αυτό, καθώς ο ίδιος είναι μουσικός και καθηγητής στο Πανεπιστήμιο του Surrey. Η σκηνοθέτις εστιάζει και στην ακόμη πιο δική της κατάσταση, όταν έφερε στον κόσμο το πρώτο της παιδί και τι αντιμετώπιση είχε η ίδια από το νοσηλευτικό προσωπικό του μαιευτηρίου. Ηταν ακόμα ένα κίνητρο ώστε να «μιλήσει» με την τέχνη της για αυτές τις συνθήκες, η ίδια διδάσκει άλλωστε δραματουργία στο Πανεπιστήμιο του Kingston. Το κοινό βίωμα με τον αδερφό της υπήρξε καθοριστικό και για τους δυο τους, αλλά ο παράγων εκείνος που έδωσε το έναυσμα για εκτεταμένη έρευνα πάνω στο θέμα και την εν λόγω παράσταση ήταν ένα ιατρικό σκάνδαλο, γνωστό ως «Francis Report», που ξέσπασε στην Αγγλία και αφορούσε τα τρωτά του νοσηλευτικού συστήματος. Μου αφηγείται την παράσταση «Careful» και όλη τη διαδικασία δημιουργίας της η κ. Θάλεια-Μαρί Παπαδοπούλου που παίζει στo έργο – με την πράσινη στολή νοσοκόμας. Η ίδια, με σπουδές Αρχαιολογίας και Κοινωνικής Ανθρωπολογίας, χορογράφος, χορεύτρια, πιανίστα και μουσικοπαιδαγωγός, εργάζεται ως καλλιτεχνική συνεργάτις της Εθνικής Λυρικής Σκηνής στο τμήμα Εκπαιδευτικών και Κοινωνικών Δράσεων. Με επίσης βιωμένη προσωπική εμπειρία, μου λέει πως κάποια στιγμή όλοι βρισκόμαστε στην ίδια θέση, είτε να νοσηλευτούμε είτε να συνοδεύσουμε ασθενή και να τον στηρίξουμε.

Κι εγώ που ενδιαφέρθηκα για τη θεματολογία αυτής της παράστασης, είχα την εμπειρία πολυήμερης νοσηλείας συγγενικού μου προσώπου στην καρδιολογική κλινική του Νοσοκομείου του Αργους, με ταυτόχρονη φροντίδα από το Τεχνητό Νεφρό του ίδιου θεραπευτηρίου.

Εκεί ήρθα σε πλήρη γνώση τού τι εστί ενσυναίσθηση, ευγένεια, σεβασμός, ανθρωπιά από τους γιατρούς, τον επικεφαλής και τις διαβαθμίσεις τους, το νοσηλευτικό προσωπικό, μέχρι τις καθαρίστριες. Πείστηκα ότι δεν αρκούν μόνο οι ιατρικές γνώσεις που οφείλουν να είναι πλήρεις, αλλά υπάρχει ένα άλλο κομμάτι, εκείνο της ψυχολογίας του ασθενούς, που χτίζεται από την αγάπη και τη δοτικότητα του περιβάλλοντος. Μικρές κινήσεις που μπορεί να σημαίνουν τα πάντα. Ενα χάδι στο προσκέφαλο, το να θυμάσαι το όνομα του ασθενούς και να του απευθύνεσαι με γλυκύτητα, ένα «αφήστε τον να κοιμηθεί, θα περάσω αργότερα», που μέσα σε τέτοιες ειδικές συνθήκες έχουν τη βαρύτητα της μητρικής αγάπης για τον ευπαθή άνθρωπο στο κρεβάτι της ασθένειας.

Η χορογράφος μού θυμίζει ότι ο νοσοκόμος, όπως και ο χορευτής, έχουν το ίδιο εργαλείο: το σώμα. Μου τονίζει πως οι γιατροί κι οι νοσοκόμοι βιώνουν την κατάρρευση των σωματικών και ψυχικών τους δυνάμεων (burn out), και ουσιαστικά το «Careful» θέλει να κινητοποιήσει προς την κατεύθυνση της αυτοφροντίδας, ώστε οι θεραπευτές να λάβουν ικανές βοήθειες στην εκπαίδευσή τους –ασκήσεις αναπνοής, συμβουλές για να ξεκουράζονται σωματικά και ψυχικά την ίδια την ώρα της εργασίας τους– για να αντέχουν. «Αυτό που πραγματευόμαστε», μου λέει η κ. Παπαδοπούλου, «είναι όλες τις φάσεις, μέσα σε μία μέρα, της εργασιακής ζωής ενός νοσηλευτή με τους ασθενείς. Από τη μια πλευρά είναι η ενσυναίσθηση, θες να δώσεις όλη τη φροντίδα και τη συμπόνια, αλλά από την άλλη υπάρχουν και οι συνθήκες που συνειδητοποιείς ότι είσαι άνθρωπος και δεν μπορείς να συνεχίσεις. Κι αυτή είναι η στιγμή που φαίνεται ο νοσοκόμος ως χαρακτήρας, ως άνθρωπος. Στο έργο, οι χαρακτήρες είναι κάθε μία νοσοκόμα σε άλλη φάση της καριέρας της. Πέντε πολύ χαρακτηριστικές περιπτώσεις, οι πιο συνήθεις ασθένειες. Ο ηλικιωμένος με εγκεφαλικό, ο καρδιοπαθής, ένας έφηβος διαβητικός, η μαία που ξεγεννάει συνέχεια – εμφανίζεται μάλιστα σαν μαζορέτα, σε συνεχή γιορτή και χαρά… Το ενδιαφέρον είναι ότι το κοινό αποτελεί το σενάριό μας. Είτε είναι στη σκηνή είτε στα κρεβάτια. Το κοινό ήταν φοιτητές νοσηλευτές, προσωπικό του πανεπιστημίου, ύστερα γιατροί και νοσοκόμοι, αλλά και απλός κόσμος. Πρόκειται για μια συνεργασία καλλιτεχνών και ερευνητών, ακαδημαϊκών, δεν είναι μόνο η προσωπική οπτική κάποιου –που σαφώς υπάρχει κι αυτό το στοιχείο– αλλά είναι ταυτόχρονα μια έρευνα. Θέλουμε η τέχνη να δώσει εργαλεία και στους νοσοκόμους και τους γιατρούς για την αυτοφροντίδα τους, να είναι οι ίδιοι κατ’ αρχήν καλά, να μην εξοντώνονται και κουράζονται τόσο ώστε να γίνονται μετά αυτοί οι τοίχοι που δεν διαπερνάς με τίποτα…».

Μιλώντας με πάθος για τον χορό, μου εξιστορεί πώς ξεκίνησε ως θεραπευτικό μέσον αρχικά (με παράδειγμα την ταραντέλα) και δεν είναι μόνο η πολυτέλεια που νομίζουμε σήμερα. Η ίδια πιστεύει στον ακτιβισμό της τέχνης, στο ανοικτό σύστημα που είναι η τέχνη και που μπορεί να λειτουργεί ευεργετικά σε τόσους πολλούς τομείς της ζωής μας. Δίπλα στα θέατρα της αρχαιότητας άλλωστε, υπήρχε συνήθως κι ένα Ασκληπιείο… Για τη δε ενσυναίσθηση, την περιγράφει αδρά ως τη μετακίνηση μέσα μας ενός τεράστιου ογκόλιθου που συνήθως είναι το εγώ μας, ώστε να γίνει χώρος και για τον άλλον.

Η ταυτότητα της παράστασης

Σύνδεσμος: https://chimeranetwork.org
Σκηνοθεσία: Alex Mermikides
Ηχος: Milton Mermikides
Χορογραφία: Adam Kirkham
Φωτισμοί: Andrew Nasrat
Performance: Archana Ballal (μοβ στολή), Philippa Hambly (γαλάζια στολή), Thalia-Maria Papadopoulou (πράσινη στολή), Helena Rice (σκούρα μπλε στολή), Dominique Vannod (μαύρη-άσπρη στολή)

Έντυπη